آیت الله حق شناس

میرزا عبدالکریم حق‌شناس تهرانی، مشهور به آیت‌الله حق‌شناس در سال 1298 هجری شمسی در محله عین‌الدوله یا خیابان ایران امروزی در تهران متولد شد. علی حق‌شناس، پدر عبدالکریم، که از صاحب منصبان تهران بود به علیخان شهرت داشت. عبدالکریم پدرش را در کودکی و مادرش را در پانزده یا شانزده سالگی از دست داد و تا سه سال بعد از فوت مادرش دایی‌اش کفالت وی را بر عهده داشت. او با رهنمودهای دایی مهربان خود به مدرسه دارالفنون رفت، اما یک خواب مسیر زندگی او را تغییر داد. ایشان حکایت این خواب را چنین تعریف می‌کنند:

«من در همان سنین نوجوانی از مادر مرحومه‌‎ام خوابی دیدم. ایشان در عالم رؤیا دست دراز کرد و چراغی روشن را از سقفی با سیم کند. مادرم آن چراغ را به دست من داد. چراغ همچنان روشن ماند.»

عبدالکریم حق‌شناس تهرانی تحصیلات مقدماتی و ادبیات را نزد محمدرضا تنکابنی، فقه و اصول را در قم نزد سید محمدتقی خوانساری، سید احمد خوانساری و سید حسین طباطبایی بروجردی فراگرفت. مدتی نیز از درس فقه و اصول آیت‌الله العظمی روح‌الله خمینی (ره) نیز بهره‌مند شد و مراوداتی نیز در بحث اخلاق با آیت‌الله محمدعلی شاه‌آبادی داشت. حق‌شناس اجازه اجتهاد خود را از افرادی چون سید محمد حجت کوه‌کمری، عبدالنبی عراقی و محمدعلی شاه‌آبادی دریافت کرد و افزون بر زبان عربی به زبان‌های فرانسه و انگلیسی هم مسلط بود.

ایشان پس از تحصیل و پیشرفت در قم به درخواست مردم و آیت‌الله بروجردی و امام خمینی (ره)، برای اداره مسجد امین‌الدوله به تهران هجرت می‌کنند. این هجرت هر چند، در ابتدای امر برای ایشان ناخوشایند آمد، اما سبب رشد معنوی اهالی مسجد و محل گشت و برکات بسیاری را به همراه داشت. درس‌های اخلاقی ایشان و کلاس‌های درسی‌ معظم له تا سال‌ها رونق داشت و مردم و طلاب را با کلام اهل بیت (ع) آشنا می‌کرد.

آیت‎الله حق‎شناس در سن 88 سالگی پس از یک دوره بیماری در بیمارستان پارسیان تهران دار فانی را وداع گفت. پیکر این عالم بزرگوار،‌ در دوم مرداد ماه سال 1386 از مسجد ارگ تهران واقع در خیابان پانزده خرداد به‎ سوی حرم حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) تشییع و در همان مکان مقدس به خاک سپرده شد.

مجموعه پنج جلدی مواعظ، مجموعه دوجلدی اخلاق و کتاب حسینیه از برترین یادگارهای آیت‌الله حق شناس هستند که به کتاب‌رسان رسیده‌اند.