کتابها، همان یاران مهربان قدیمی، پنجرهای به دنیای مهربانی به روی مخاطب میگشایند. این یاران موافق همواره سفره نعمات خویش را با دست و دلبازی به روی مخاطب گشودهاند. فرقی نمیکند مخاطب بزرگسال باشد یا خردسال، فقیر باشد یا غنی، از خواص جامعه باشد یا از عوام، پادشاه باشد یا رعیت. کتابها متناسب با جامعه هدف خویش سخن میگویند و گام به گام مخاطب را از چشمه معارف خویش سیراب میکنند. کودکان و نوجوانان هنوز لوح دل و اندیشهشان پاک است، از این رو باید پیش از آنکه دیگران به ناپاکی آن همت گمارند، خودمان مطابق با اندیشهها و غایات الهی خویش بر آنها نقش زنیم.
کتابرسان در سال 1404 با شدت و حدت در مسیر کتابخوانی کودکان و نوجوانان گام برداشت. این نگاه ویژه کتابرسان را به سوی تاسیس واحد کودک و نوجوان، با عنوان «کتابجون» سوق داد. نتیجه تلاشهای این واحد، ذیل تلاشهای کتابرسان، در کنار همراهی شما فرهیختگان، سبب شد تا مجموعه احکام دختران و پسران، مجموعه قهرمان من، مجموعه ماجرای دشت مرموز، مجموعه سرداران ایران زمین، 10راز آشباریا، پرونده زمینگیر، گنجشکک و حوض آرزوها، مجموعه قهرمانان کربلا، مجموعه ایلیا، مقتل فاطمی نوجوان، آشپزهای گرسنه، مجموعه قصههای خوب برای بچههای خوب، مجموعه سرگذشت استعمار، لینالونا و چغک در فهرست پانزده عنوان پرفروش کتابرسان قرار گیرند. در ادامه به معرفی هر کدام از این عناوین میپردازیم.
1. مجموعه احکام دختران و پسران
مجموعه احکام دختران و پسران به قلم علیرضا محمدینژاد در قالب داستان و با تصویرگریهایی زیبا، دختران 8 تا 13 ساله و پسران بالای 13 سال را به یادگیری احکام ترغیب میکند.
کتاب احکام دختران در تلاش است تا احکام را به راحتی آب خوردن به کودکان و نوجوانانمان آموزش دهد. داستان کتاب با سمانه و جشن نیمه شعبان آغاز میشود. پس از برگزاری جشن خانوم پارسایی بچهها را برای وضو گرفتن به حیات مدرسه میبرد.
خانوم پارسایی: بچه میخواهیم احکام وضو رو یاد بگیریم؟ آمادهاید؟
اینجا بود که یک علامت سوال بزرگ در ذهن سمانه ایجاد شد. احکام یعنی چه؟ اصلا چرا باید احکام رو یاد بگیریم؟
این روند در سراسر کتاب احکام دختران جاری است. کتاب در هر مقطع نوجوان را در برابر یک سوال قرار میدهد و با تصاویری جذاب پاسخ سوال را به صورت داستانی بیان میکند. به علاوه استفاده از ایموجیهای مختلف در متن به همراه خلاصه نکات هر فصل و صفحهای برای خودارزیابی جذابیت کتاب رو دو برابر میکند.
کتاب احکام پسران نیز در خلال پرسش و پاسخهایی کوتاه و با تصاویری جذاب احکام ضروری پسران را بیان میکند. علیرضا محمدی نژاد در کتاب احکام پسران با یک سوال بنیادی کار را شروع میکند: اهمیت فراگیری احکام چیست؟ محمدینژاد پس از اینکه مخاطب را با این سوال مشتاق میسازد از احکام بلوغ و نشانههای آن، نجاسات، پاککنندهها، احکام وضو، غسل، تیمم، وقت نماز و قبله، لباس و مکان نمازگزار و نوزده موضوع دیگر سخن میگوید تا نیازهای شرعی و اساسی هر پسر مسلمانی را برآورده سازد. چاپ رنگی کتاب در کنار تصاویر جذاب گیرایی متن را دوچندان میسازد. نکتهگویی و گزیدهگویی را نیز باید به امتیازات کتاب افزود. این امر سبب یادگیری سریع میشود.
2. مجموعه قهرمان من
همه ما آدمها در طول زندگی باید بر سر دوراهیها براساس اولویتهایمان دست به انتخاب بزنیم. انتخابهایی که کارنامه زندگی ما را تشکیل میدهند. در این دنیا آدمهایی که باورها و مردم را بر خود اولویت میدهند همان قهرمانهایی هستند که به خاطر انتخابهای شجاعانهشان آنها را میستاییم. آشنا شدن با زندگی قهرمانان و الگو قرار دادنشان در مسیر زندگی باعث میشود تا در لحظات حساس بتوانیم انتخابی درست بگیریم و پا جای پای آنان بگذاریم. به همین خاطر معرفی قهرمانان برای کودکان و نوجوانان، که در ابتدای مسیر معرفتی و هویتی خود هستند، اهمیتی دوچندان مییابد. فرزندان ایران زمین با مطالعه زندگی قهرمانان به هویت ملی خود افتخار میکنند و روهرو همین قهرمانان خواهند شد. مجموعه قهرمان من تعدادی از قهرمانان سرافراز و پرافتخار ایران، در سالهای معاصر را معرفی میکند.
3. مجموعه ماجراهای دشت مرمروز
محمد میرکیانی نویسنده نام آشنای ادبیات کودک و نوجوان است. مجموعه ماجرای دشت مرموز با محوریت چند گروه از حیوانات در دنیای جنگل روایت میشود. روباهها شخصیتهای منفی این مجموعه هستند که در هر قصه برای به دام انداختن دیگر حیوانات توطئه تازهای انجام میدهند. بازها قهرمانهای این مجموعه هستند که در نهایت به یاری حیوانات ضعیف میآیند و روباهها را شکار می کنند.
میرکیانی در نگارش این جهان حیوانی به داستانهای کهن ایرانی همچون کلیله و دمنه و مثنوی معنوی نظر داشته و تلاش کرده به کهن الگوهای این مرز و بوم وفادار بماند. او با بیان داستانهایی در قالب شخصیتهای حیوانی مفاهیم ارزنده اخلاقی و فرهنگی را به شکل ضمنی و نامحسوس به کودکان میآموزد و آنها را آماده حوادث و اتفاقاتی میکند که در هنگام بزرگسالی با آنها مواجه خواهند شد. سه اثر این مجموعه، «بازی بازها»، «ملکه موش ها» و «جشن خرگوش ها» ترتیب خاصی ندارند و هر کتاب به داستان مجزایی میپردازد لذا میتوانید از هر کتابی که دوست دارید خواندن را شروع کنید.
4. مجموعه سرداران ایران زمین
مجموعه شانزده جلدی سرداران ایران زمین به قلم خواندنی مهدی میرکیایی و تصویرگری سید حسام طباطبایی، مجموعهای خواندنی است که زندگی سرداران بزرگ ایرانی را در دوران باستان، دوران مبارزه با استعمارگران اسپانیایی، پرتغالی و انگلیسی و حتی در دوران مشروطه، انقلاب، جنگ تحمیلی و ... روایت میکند. مطالعه این مجموعه مخاطب را به هویت ملیاش گره میزند و روحیه ایثار، شهادت، پایبندی به ارزشهای اخلاقی و مذهبی را در دلش زنده میسازد. آریوبرزن، سورنا، بهرام چوبین، یعقوب لیث صفاری، علی دیلمی، عبدالرزاق سبزواری، اللهوردی خوان، امام قلیخوان، میرمهنا، عباس میرزا، حسنخان ساری اصلان، شهید چمران و حاج ابراهیم همت، رئیس علی دلواری، میرزا کوچکخان جنگلی و باقرخان تنگستانی قهرمانان این مجموعه هستند.
5. 10 راز آشباریا
داستان ۱۰ راز آشباریا دربارۀ مردی به نام کهشاد کندرو است که رئیس یک شرکت غولپیکر شده و بسیار از این موفقیت خوشحال است. او در سرزمینی ناشناخته و گمشده زندگی میکند به نام آشباریا. کهشاد کندرو میخواهد قواعد موفقیتش را برای همۀ کسانی که در سرزمینهای دیگر زندگی میکنند بیان کند و رموز طلایی آن را به اشتراک بگذارد. شرکتی که او در آن رئیس شده چلوجلو نام دارد. مدیر آنجا نیز آقای چلوجلوی بزرگ است، همو که رازهای کمپانی غولپیکرش را به کهشاد کندرو یاد داده است. این اثر به مسائلی مانند روایتسازی دروغ، سؤاستفاده از تیترهای تحریفکننده، جابهجا کردن اولویتها، دوقطبیسازی، برچسبزنی، مغالطۀ مسموم کردن چاه، مارپیچ سکوت و مسائل دیگری که مخاطب هر روز در رسانهها با آن مواجه است، پرداخته و نسبت به آنها آگاهی داده است. یکی ازویژگیهای مهم این کتاب آن است که به جای بیان خشک و آموزشی، در قالبی تمثیلی و داستانی به بیان این محتوا پرداخته و به همین دلیل تا حد زیادی خواندن کتاب را برای مخاطبان کمحوصله شیرین کرده است.
6. پرونده زمینگیر
کتاب پرونده زمینگیر تصمیم گرفته به دور از تعصبات شخصی و فرهنگی و سیاسی و اجتماعی و چه میدونم قبیلهای و تاریخی و از این جور حرفا بره سراغ مساله روز زمانه. مسالهای به نام اسرائیل زمینگیر و آدمخوار که نمیگذارد دنیا روی خوش ببیند.
کتاب با ادبیاتی خوش و خفن به دل نوجوانها نفوذ میکنه تا در فصل اولش از تاریخ اسرائیل و قوم یهود بگه، از پیامبرانی که برای این قوم برانگیخته شدند، از پادشاهانی که این جماعت رو تار و مار کردند یا بهشون سرپناه دادند، از آوارگیهایی که خباثت این مردم رو برملا میکنه .امید نصراللهی کلمه به کلمه، تاریخ اسرائیل رو به سمت سیاست، شکلگیری صهیونیسم، پیوند شوم بین صهیونیسم و انگلیس و نقش ایران و رضا خان در قدرت گرفتن یهود میبره و جلوهای کلی از تاریخی اعرابی ارائه میده که به فلسطین و آرمان فلسطین خیانت کردند.
7. گنجشکک و حوض آرزوها
کتاب گنجشکک و حوض آرزوها اثر سمیه علینقیپور داستانی لطیف و آموزنده درباره امید، شجاعت و ایمان است. ماجرای گنجشکی کوچک و ضعیف که دوستانش او را به خاطر جثه کوچک و ناتوانی در پروازهای طولانی مسخره میکنند. اما روزی، از دوستش، گنجشک اشیمشی، درباره حوض آرزوها میشنود و تصمیم میگیرد به جستوجوی آن برود. این آغاز سفری پر از ماجرا و چالش است.
8. مجموعه قهرمانان کربلا
مجموعه قهرمانان کربلا کاری جذاب و خواندنی برای آشنا ساختن کودکان خردسال با حماسههای عاشورایی است. این مجموعه توسط نشر کتاب پارک منتشر شده است و در هر جلد، داستان حماسهآفرینی یکی از اصحاب یا خانواده امام حسین (علیه السلام) را روایت میکند. این مجموعه برای کودکان بالای 5 سال نوشته شده است؛ کسانی که میخواهند روزی قهرمان سپاه امام زمانشان باشند. این کتب با قلم روان و کودکانه خانم منصوره مصطفیزاده همراه شدهاند.
9. مجموعه ایلیا
اگر شما هم عاشق داستانهای کمیک و دنبالهدار هستید، مجموعه ایلیا گزینه مناسبی است. این مجموعه با خلق ابرقهرمانی به نام ایلیا به جنگ با بدیها و تاریکی میرود. در هر جلد این مجموعه حام و جادوگران سرخپوش میخواهند شهر را نابود کنند و با تکیه بر دانش دانشمندان شهر روزگار اهالی شهر را تیره و تار کنند، اما ایلیا و دوستانش نقشههای او را نقش بر آب میکنند.
10. مقتل فاطمی نوجوان
علی شعیبی که نویسندهای نامآشنا در حوزه ادبیات نوجوان است در مقتل فاطمی نوجوان کوشیده تا مخاطب خویش را به معارف فاطمی و علوی مجهز سازد و گوشهای از زندگی حضرت زهرا (س) را برای آنها روایت کند.
11. آشپزهای گرسنه
داستان آشپزهای گرسنه، ماجراهای دو خواهر و برادر به نامهای آیه و علی، در یک ماه رمضان ویژه است. آیه و علی قرار است برای اولین بار روزه کامل بگیرند. داستان روزهای روزهداری این دو نفر در قالب داستانهایی کوتاه و به زبان طنز در آشپزهای گرسنه روایت شدهاست. منصوره مصطفیزاده در این مجموعه کودکان و نوجوانان را با آداب و رسوم ماه رمضان، احکام روزهداری و فرهنگ خانوادههای ایرانی آشنا میسازد. این مجموعه از دو کتاب تشکیل شده است:
یک کتاب داستان از ماجراهای خندهدار خواهر و برادری که مامان و بابایشان نیستند و خودشان دستبهکار درست کردن افطاری میشوند!
یک کتابچه آشپزی که دستور پخت غذاهای داستان در آن آمده به همراه یک دفترچۀ برنامهریزی برای این که بچهها خاطرات ماه رمضانشان را ثبت کنند!
مجموعه آشپزهای گرسنه برای بچههای 7 تا 12 سال مناسب است و بهترین هدیه برای بچههای روزهاولی میباشد.
12. مجموعه قصههای خوب برای بچههای خوب
مهدی آذریزدی با مروری بر ادبیات کهن فارسی، قصهها و حکایات آموزنده بوستان و گلستان سعدی، مرزباننامه، قصههای شیخ عطار، سندبادنامه و قابوسنامه و کلیله و دمنه را به زبان نوجوانان بازنویسی کرده است. همچنین برخی از جلدهای این مجموعه هشت جلدی به داستانهای قرآنی و داستان چهارده معصوم پرداختهاند. رهبرشهید انقلاب (ره) درباره این مجموعه میفرمایند: «من خودم را از جهت رسیدگی به فرزندانم، بخشی مدیون آقای آذریزدی و کتاب این مرد میدانم... در سطح شعاع ارتباطات فامیلی و دوستانه، هرجا دستم رسید و فرزندی داشتند که مناسب بود با این قضیه، این کتاب ایشان را معرفی کردم.»
13. مجموعه سرگذشت استعمار
مهدی میرکیایی در مجموعه پانزده جلدی سرگذشت استعمار تاریخ سراسر نکبتبار استعمار را روایت میکند. پیش از ظهور آمریکا، زمانی که پرتغالیها برای تجارت ادویه و ابریشم، دست به هر جنایتی میزدند تا روزگار کشف آمریکا در این کتاب روایت شدهاند. حضور بریتانیا در صحنه استعمار، تاریخ بردهداری، قتل و غارت سرخپوستان و دنیای آغشته به استعمار را در این مجموعه ورق بزنید.
14. لینالونا
لینالونا آدم کوچولوی قصه ماست. این آدم کوچولوی دوست داشتنی خیلی زود با دخترک قصه آشنا میشود و روایت جذابی از حجاب را رقم میزند. در خلال این داستان فانتزی کودکان با ارزش حجاب آشنا میشوند. خانم کلرژوبرت این کتاب ماندگار را برای کودکان زیر هفت سال نگاشتهاند.
15. چغک
نوجوان ریزاندام مشهدی که به چغک معروف شده است، در حوالی روزهای منتهی به انقلاب مینشیند پای صحبتها و مبارزات انقلابی آیتالله خامنهای (ره). حالا او یک مبارز انقلابی شده و با چاپ و پخش اعلامیه میماند پای کار انقلاب.
کتاب چغک در پس داستان خود مخاطب را به روزگار مبارزات علیه رژیم پهلوی، جنایات ساواک و تلاش مردم برای پیروزی انقلاب میبرد.
حسن ختام
امروزه فواید کتاب و کتابخوانی برای کودکان و نوجوانان، بر کسی پوشیده نیست. کتابخوانی دایرهی لغات و مهارتهای زبانی کودکان و نوجوانان را تقویت میکند، تمرکز، تخیل و خلاقیت آنها را افزایش میدهد و همچنین باعث تقویت همدلی، آشنایی با دنیای جدید و رشد فکری آنها میشود.
اگر شما هم میخواهید فرزندی کتابخوان تربیت کنید یا فرزندتان را به تازگی کتابخوان کنید و به دنیای کتابها بسپارید، پرفروشهای کتابرسان و کانال کتابجون در پیامرسانهای ایتا و بله را از دست ندهید.
