کتاب پروانگان، شمع جمع به قلم محمدرضا عابدینی اثری اخلاقی و عرفانی است که به جهاد اکبر، بیداری و سلوک جمعی میپردازد.
استاد عابدینی در این اثر کوشیدهاند تا اخلاق را از بعد فردی به بعد اجتماعی برسانند و زندگی جمعی بر مدار خدا را میسر سازند. بخش اول کتاب با عنوان سلوک اخلاقی از سه فصل تشکیل شده است. این بخش با اشاره به اینکه آدمی پیش از دنیا، در دنیا و پس از دنیا در سفر است و سفر پیش از دنیای او ساخته دنیای اوست به ضرورت اخلاق تاکید میکند. از منظر این بخش اخلاق حرکت مستمر است نه سکون. در مسیر حرکت انسان به سوی خدا توان نامتناهی به آدمی عطا شده است اما این مرحله بیهمرهی راهنما ممکن نیست. لذا کتاب هدایتگران این حرکت را معرفی میکند و به عالمان اقتدا میکند. پس از این کتاب «پروانگان، شمع جمع» به مسلکهای اخلاقی موجود چون مسلک عامه پسند، مسلک انبیاء، مسلک نبی ختمی و مسلک محبت میپردازد و فصل سوم حرکت از کثرت به وحدت را تبیین میکند.
بخش دوم نیاز را نخستین منزل برای حرکت اخلاقی میداند. این نیاز است که حرکت آدمی به سوی توحید را رقم میزند. این بخش با حیلههای شیطان و موانع سلوک ادامه مییابد و در سه فصل از ادراک و احساس نیاز، بیداری و یقظه و آثارش میگوید. شناخت بهتر نفس اماره، دوری از گنناه در حیطه عمل، توجه به حقیقت و خطر گناه برخی از مهمترین عناوین این بخش هستند.
حجتالاسلام عابدینی در بخش سوم کتاب خود راه بازگشت را به بنده خطاکار نشان میدهد. این بخش با عنوان توبه به تفصیل از حقیقت توبه، مراتب توبه، ارکان توبه و توبه از رذائلِ اوصاف و اخلاق میگوید.
تا سیر و سلوک الی الله و زندگی بر مدار خدای یگانه را بیاموزیم و برسیم به همان جایگاهی که خدا برایمان ساخته است.
طلاب، جوانان، دانشجویان و عموم افرادی که میخواهند یک قدم به خدا نزدیک شوند.
انتقال به مسلک عرف مذموم مرحلهای و تدریجی است تا حساسیت را بکاهند. نخست میگویند خدا را محور قرار ندهید و انسان و عرف محور باشد. اگر عرف محور قرار بگیرد عبور از عرف ممدوح به عرف مذموم کار سادهای است. با این تحولها و فرهنگسازیها بدون اینکه جنگی در بگیرد، عرف مذموم حاکم میشود؛ این جنگی نرم افزاری است. کشور غالب با فرهنگی دریده خود را به عنوان عرف پسندیده به تمام کشورهای دیگر تحمیل میکند و اگر کسی به مخالفت با این عرف برخیزد، او را مخالف حقوق بشر و اخلاق جهانی میخوانند و بر او می تازند.
نظرات