کتاب پایی که جا ماند نوشته سیدناصر حسینیپور، کتابی مستند و تکاندهنده از خاطرات دوران اسارت یک نوجوان ایرانی در زندانهای مخفی عراق است؛ روایتی از 808 روز اسارت، شکنجه، مقاومت و امید که از دل یادداشتهای روزانه نویسنده شکل گرفته است.
بعضیها قهرمان ندارند و قهرمان میسازند؛ قهرمانی خیالی که هیچ برگ برندهای ندارد، جز نیروهایی خارقالعاده که در هیچ بشری یافت نمیشود. ما قهرمان داریم، روایتگر نداریم. یا قهرمانهایی روایت شده داریم که زندگیشان به گرد غفلتمان آلوده شده است. سید ناصر حسینی یکی از آن قهرمانهاست که خاطراتش از زندانهای بعث عراق نباید اسیر فراموشی شود.
سیدناصر حسینیپور در چهاردهسالگی راهی جبهه شد و در شانزدهسالگی، در روزهای پایانی جنگ تحمیلی، در جزیره مجنون به اسارت نیروهای عراقی درآمد. او هنگام اسارت بهشدت مجروح بود و یک پایش آسیب جدی دیده بود. با وجود شرایط دشوار اسارت، تصمیم گرفت آنچه را بر او و دیگر اسرای ایرانی میگذرد ثبت کند. مخاطب در این نگاشتهها قدم به قدم، قاب به قاب با دفترچه خاطراتی مواجه میشود که توحش رژیم بعث عراق را آشکار میکند. سید ناصر نوجوان از نماز جماعتی میگوید که به بهای ساعتها شکنجه برگزار میشود، از دعای توسل و کمیلی میگوید که زیر هجوم مشت و لگد برگزار میشود، از پایداری در راه گریز از بیاحترامی به وطن میگوید، از ...
او یادداشتهای روزانهاش را روی کاغذهای کوچک، به صورت کدنگاره مینوشت و برای پنهان نگهداشتن آنها، نوشتهها را در عصای خود جاسازی میکرد. همین یادداشتها بعدها به کتابی تبدیل شدند که گوشههایی کمتر روایتشده از زندگی اسرای ایرانی در اردوگاهها و زندانهای عراق را به تصویر میکشد.
سید ناصر ۲ سال به عنوان تخریبچی، در عملیاتهای والفجر ۸، کربلای ۴، کربلای ۵، والفجر ۱۰، نصر ۴ و چندین عملیات آفندی و پدافندی در تیپ ۴۸ فتح، حضور داشت و علیرغم سن کمش توانست صحنههای بزرگی را خلق کند.
این کتاب تنها روایت شکنجه و رنج نیست؛ داستان ایمان، صبر، همدلی، حفظ عزت و مقاومت انسانهایی است که حتی در سختترین شرایط نیز از باورهای خود دست نکشیدند. نویسنده اثر را به ولید فرحان، یکی از شکنجهگران خود در دوران اسارت، تقدیم کرده است؛ انتخابی تأملبرانگیز که بر تأثیرگذاری کتاب میافزاید.
بسمه تعالی
تاکنون هیچ کتابی نخوانده و هیچ سخنی نشنیدهام که صحنههای اسارت مردان ما در چنگال نامردمان بعثی عراق را، آنچنان که در این کتاب است به تصویر کشیده باشد. این یک روایت استثنایی از حوادث تکاندهندهای است که از سویی صبر و پایداری و عظمت روحی جوانمردان ما را، و از سویی دیگر پستی و خباثت و قساوت نظامیان و گماشتگان صدام را، جزء به جزء و کلمه به کلمه در برابر چشم و دل خواننده میگذارد و او را مبهوت میکند. احساس خواننده از یک سو شگفتی و تحسین و احساس عزت است، و از سویی دیگر: غم و خشم و نفرت.
2/۶/1391
کارهایی لازم:
ـ ترجمهی سلیس به زبانهای عربی و انگلیسی.
ـ درود و سلام به خانوادههای مجاهد و مقاوم حسینی.
چون پایی که جا ماند ما را با بخشی از تاریخ جنگ آشنا میکند که کمتر در روایتهای معمول دیدهایم: زندگی روزمره اسیران ایرانی در زندانهای عراق. این کتاب نشان میدهد چگونه میتوان در دل شکنجه، تحقیر و محرومیت، انسانیت، ایمان و عزت را حفظ کرد.
اگر شما هم میخواهید خاطرات اسرای جنگ ایران و عراق را عمیقتر بنگرید، تاریخ دفاع مقدس را مرور کنید، با قهرمانی راستین مواجه شوید و با اطلاع از میراث گذشتگان آن را نیکو پاسداری کنید، باید کتاب پایی که جا ماند را ورق بزنید.
با ترجمه سؤالش به زبان عربی برای خبرنگار لبخند رضایت بخشی بر لبانش نقش بست. گویا، سؤال مطرح شده حرف دلش بود. در جواب گفتم هیچ وقت امام به زور به من و دیگر بچه ها نگفت بیام جبهه؛ اتفاقاً من خودم به زور و با پای خودم اومدم با همین پایی که الان ندارمش و به خاطر از دست دادنش هم ناراحت نیستم. من موندم تو که ایرانی هستی چرا با دشمنانِ ملتِ ایران همدست و هم پیاله شده ای؟!» به او برخورد و گفت: «به تو چه مربوطه که من با اینها هستم! عراقیها که دشمن ما نیستن دشمن ما شماها هستین»
البته که درست می فرمائید، دشمن شما نیستن؛ اینو خوب میدونم اونا دشمن مردم ایران ان ولی گویا شما مردم ایران نیستید!
-اینجا پادگان اشرف، خونۀ اول و آخر ماست، نه ایران.
نظرات