کتاب سیاست و حکمرانی در اسلام در جلد اول خود اندیشه سیاسی شهید آیتالله دکتر بهشتی را در موضوعاتی چون دولت و حکومت، ولایت و رهبری، رابطه مردم و نظام سیاسی، عدالت، آزادی، قانون و وحدت و همگرایی، بررسی میکند. موضوعاتی چون قدرت و سیاست، حکمرانی مردمی، حکمرانی حزبی و تشکیلاتی، انقلاب اسلامی و سیاست خارجی و روابط بینالملل نیز در جلد دوم بررسی میشوند.
جلد اول کتاب حاضر مجموعهای از بیانات، سخنرانیها و مکتوبات شهید بهشتی است که در حوزه مسائل گوناگون سیاسی-اجتماعی ارائه شده است. بخش اول کتاب از سه فصل تشکیل شده است که به موضوعاتی چون دولت و حکومت، ولایت و رهبری و رابطه مردم و نظام سیاسی میپردازد. این بخش با طرح موضوعاتی چون: ضرورت تشکیل نظام اسلامی، مبنای مشروعیت حکومت، اهداف و مسئولیتهای دولت، شرایط، اختیارات، شیوه انتخاب و عزل رهبری و شرایط عمومی کارگزاران نظام، مخاطب را با کلیات نظام اسلامی آشنا میکند. بر مبنای اندیشههای شهید بهشتی عدم گرایش به تجمل طلبی، تعهد توام با تخصص و عدالت از مهمترین ویژگیهای سیایتمداران میباشند.
فصل سوم این بخش پیوند متقابل امت و امامت، مفهوم ولایت و حقوق مشترک اجتماعی، تابعیت و حقوق شهروندی و ولایت اجتماعی را بررسی میکند تا از رابطه مردم و نظام سیاسی پرده بردارد.
بخش دوم در چهار فصل ارزشهایی سیاسی چون عدالت، آزادی، قانون و وحدت و همگرایی را زیر ذرهبین خود قرار داده است. این بخش، حق را معیار عدالت معرفی میکند و پیوند بین دین و عدل را گریزناپذیر معرفی میکند. در ادامه کتاب با طرح مفهوم آزادی از عرصههای آزادی میگوید و حدودی برای آزادی معرفی میکند. فصل ششم کتاب قانون را جزء لاینفک حکومت اسلامی میداند و با ارائه دستورالعملهایی اجرای قانون را ضمانت میکند تا به وحدت برسیم. فصل پایانی کتاب نیز با مروری بر اهمیت، عوامل و موانع وحدت، عمل در چهارچوب قانون و رهبری را از عوامل وحدت آفرین میداند.
فصل اول از جلد دوم کتاب با عنوان قدرت و سیاست به سوال «قدرت؛ هدف یا وسیله؟» پاسخ میدهد. این فصل به دوگانههای «روحانیت و سیاست» و «اسلام و سیاست» نیز میپردازد.
فصل دوم این مجلد مردم را در راس حکومت قرار میدهد و از نقش مردم در انتخاب مسئولان میگوید. بر مبنای تفکرات شهید بهشتی نفی تحمیل، انتخاب در چهارچوب مکتب و اعتبار رای اکثریت مبانی انتخابات مردمی هستند.
تشکل یعنی مجموعه ای از افراد که بر اساس آرمان مشترک و ایمان مشترک و باور مشترک و نقطه نظرهای مشترک گرد هم میآیند تا جماعت بشوند که «ید الله مع الجماعة»، به خصوص تا بتوانند زمینه را برای رشد اخلاق کار دسته جمعی و برای رشد استعدادها و شناخت و تربیت کادرها و تهیه برنامهها و قبول مسئولیت اجرای برنامه ها هموارتر کنند. این تعریف تشکیلات از نظر ماست؛ وسیله ای است برای بهتر انجام دادن مسئولیتها و خودسازی. فصل سوم با این تعریف آغاز میشود تا حکمرانی حزبی و تشکیلاتی را تشریح نماید. این فصل ویژگیهای تشکیلات اسلامی و آسیبها و آفات تشکیلات را نیز واکاوی میکند.
بخش چهارم کتاب با مفهوم انقلاب، مراحل اساسی انقلاب و ویژگیهای انقلاب اسلامی آغاز میکند. با توجه به این بخش اسلامشناسی اصیل و پویا، تاکید بر مبارزه همه جانبه، تاکید بر قانون مداری و نفی خط سازش از ویژگیهای خط امام هستند. از دیدگاه شهید بهشتی، انقلاب اسلامی ایران، یک انقلاب صنعتی یا سرمایهداری نیست، لذا آرمانها و اهداف انقلاب اسلامی بسیار والاست که رفع فقر و محرومیت مهمترین آنهاست. شرایط تداوم انقلاب اسلامی، آسیبشناسی انقلاب اسلامی و توطئههای دشمنان انقلاب دیگر موضوعات این بخش هستند.
پژوهشگران کتاب حاضر با عنوان سیاست خارجی کتاب را به پایان میبرند تا با نفی سلطهگری و سلطهپذیری اصول سیاست خارجی ایران را تبیین کنند.
تا با مبانی فکری سیاسی شهید بهشتی آشنا شویم و سیاست انقلابی را بر پایههای اندیشههای شهید بهشتی صحیح و استوار بنا کنیم.
سیاستمداران، دانشجویان، فعالان سیاسی و جوانان مخاطبان این نوشتار هستند.
آزادی بیان، افکار و اندیشهها: آیا همه آزادند که مطالب ضد اسلامی را منتشر کنند؟ اینجا دیگر صحبت مسئولان حکومت نیست. صحبت صحبت چیست؟ صحبت ایمان است، صحبت اسلام است. آیا نشر کتاب ها و مقاله ها، روزنامه ها و مجله ها و به طور کلی نشریه های ضد خدا ضد پیغمبر، ضد اسلام در جمهوری اسلامی آزاد است یا نه؟ به نظر شما آزاد نیست؟ خب من میخواهم مطلب را در اینجا روشن کنم و برایتان باز کنم موضع ما این است که بیان شبهات و اشکالات درباره اصول عقاید اسلامی در جامعه جمهوری اسلامی ایران به یک شرط آزاد است...
نظرات