کتاب راه رشد برگرفته از سخنان آیت‌الله حائری شیرازی مهم‌ترین اثر تربیتی استاد حائری شیرازی در خصوص الگوی دینی تربیت کودک و نوجوان است.

تربیت، چرایی و چگونگی آن مساله‌ای است که پاسخش گمشده دنیای امروز است یا جواب یکتا و قابل اتکایی که همه شئون تربیت را بپوشاند وجود ندارد. برخی بر اساس آموزه‌های صرفا غربی و بر پایه روانشناسی انسانِ منهای خدا سخن گفته‌اند و عده‌ای کار را به دین واگذار کرده‌اند. در میانه همه این آرا سخن مرحوم حائری شیرازی چون آب روی آتش است. استاد حائری شیرازی بیش از هر چیزی به نکات تربیت ناب خویش مشهورند. ایشان درباره خود می‌فرمایند:

«رشته اصلی من، تربیت است ... خداوند تعالی به من عنایتی کرده که چیزهایی در مسائل تربیتی به نظرم می‌رسد.»

رهبر شهید انقلاب هم در پیامی به مناسبت درگذشت آیت‌الله حائری چنین می‌فرمایند:

«ایشان از جمله عالمان دینی برجسته و موفقی بودند که عمر با برکت را یکسره در خدمت تربیت نفوس و تعالی بخشیدن به روح و دل و فکر و عمل مخاطبان خود قرار دادند ... این روحانی با اخلاص و اهل معرفت و سلوک همواره نقشی اثرگذار در ترویج معارف اسلامی و قرآنی و انقلابی داشته و به پرورش نفوس پرداخته است.»

در جلد چهارم و پایانی راه رشد استاد حائری شیرازی به این سوال مهم و اساسی پاسخ می‌دهند که چطور آموزه‌های دینی و اخلاقی را به کودکان منتقل سازیم و صفات نیکو را در وجود آن‌ها نهادینه کنیم؟ از جملات صفاتی که استاد معتقدند در وجود هر فرد مسلمان باید باشد این موارد هستند: خدامحوری و نگاه توحیدی به جهان، محبت به اهل بیت، تبری و کفر به طاغوت، پرورش قدرت تفکر، قدردانی و شکرگزاری، استحکام شخصیت، حیا، صداقت، امانتداری، نماز و روزه، حجاب، تواضع، امیدواری و خوش‌بینی و ... . استاد حائری با ارائه نگاهی نو به مفاهیم اخلاقی و اسلامی شیوه‌ای جدید در معرفی این مفاهیم به کودکان و نوجوانان ارائه می‌کنند. اینکه بچه‌ها را طوری تربیت کنیم که زندگی را بهار بدانند و مرگ را زمستان، تربیت خوبی نیست. دشواری مرگ از خود مرگ نیست. از عمل انسان است. تلخی‌های مرگ از عمل است. این نمونه‌ای از تعریف درست مرگ در نگاه مربی است که باید به درستی به متربی منتقل شود.

استاد درباره امر و نهی کودکان به امورات شرعی تذکر می‌دهند و از چگونگی پایبند ساختن مکلف به واجبات الهی سخن می‌گویند. در بخش پایانی، استاد روش‌های غلط و تربیت‌های نادرست را معرفی می‌کنند که از جمله آن‌ها می‌توان به: تربیت همراه با بی‌اعتمادی به کودک، تربیت در جو ترس و اکراه، تربیت همراه با تحقیر و استخفاف، پرورش نفاق و تظاهر در کودک، تربیت در ناز و نعمت، تربیت همراه با مقایسه و تربیت تبعیض آمیز اشاره کرد.

چرا باید کتاب راه راشد را مطالعه کنیم؟

تا بکوبیم توهمات غلط‌مان را از حقیقت تربیت و بسازیم این حقیقت را بر مبنای حقیقت.

کتاب راه رشد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مربیان و معلمان، والدین، واعظان، طلاب و دانشجویان و عموم فعالان عرصه تعلیم و تربیت مخاطبان این نوشتار هستند.

برشی از کتاب راه رشد:

پدر و مادری که دلشان می‌خواهد بچه‌هایشان با تقوا بار بیایند باید در رفتاری که با فرزندشان می‌کنند با تقوا باشند با عدالت باشند با انصاف باشند. این تقوای عملی بهترین نوع آموزش تقوا در خانه است. مثلاً اگر یکی از بچه‌ها گزارشی درباره یکی دیگرشان به پدر داده و پدر عصبانی شده و با او برخورد کرده یا تشری زده یا اعتراضی کرده و بعد روشن شده که آن بچه مقصر نبوده تقوا این است که از آن بچه عذرخواهی کند و رسماً اعلام کند که من اشتباه کردم و این بچه مقصر نبود. این کار در روحیه اولاد اثر خوب می‌گذارد؛ یعنی این بچه احساس می‌کند که پدرش از مقام بالاتری حساب می‌برد. خدا در زندگی این بچه مطرح می‌شود پیش خودش می‌گوید: من که قدرتی نداشتم که پدرم را به عذرخواهی وادار کنم پدرم اعتقاد به خدایی داشت که از ترس او از من عذرخواهی کرد. وقتی رئیس اداره‌ای اشتباهی می‌کند و از زیر دست‌های خودش عذرخواهی می‌کند وقتی فرماندهی متوجه می‌شود که سربازش را بی‌جهت تنبیه کرده و از او عذرخواهی می‌کند وقتی مادری از فرزندش عذرخواهی می‌کند این‌ها می‌شود تقوای عملی و آن‌ها را رشد می‌دهد.