کتاب بردهداری در اسلام برگرفته از سلسله سخنرانیهای شهید دکتر عبدالحمید دیالمه است که پیش از پیروزی انقلاب در سالهای 1352 تا 1356 در جمعهای کوچک دانشجویی آغاز شده بود و پس از پیروزی انقلاب اسلامی با مساعد شدن فضای دانشگاهها جنبه عمومی و رسمی یافت.
برای شناخت آثار دکتر دیالمه پیش از هر چیز باید با نظام فکری ایشان آشنا شویم، فضای حاکم بر جامعه آن روزگاران را درک کنیم و مخاطبان کلام ایشان را بشناسیم. در سالهای منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی مردم به بازخوانی ارزشهای اسلامی گرایش پیدا کردند. این گرایش و اقبال عمومی سبب شد تا احزاب، به ویژه دانشجویان و فرهیختگان مجموعهای از خواستهها و تمایلات خویش را با درکی از دین بیامیزند و به جامعه عرضه کنند. رشد سیاسی جوانان با رشد دینیشان متوازن نبود و سیاست زدگی تفکرات را به همراه داشت. این فضا به ایجاد گروهکهای انحرافی متعدد دامن زد و شهید دیالمه را نسبت به آینده اسلام و انقلاب اسلامی به شدت نگران کرد. دیالمه چاره را در دو محور میدید:
- تدوین مفاهیم صحیح دینی و تبیین آن برای نسل جوان
- به نقد کشیدن افکار و اندیشههای انحرافی و التقاطی
شهید دیالمه با حرکت مستمر بر این دو محور توانست سنگرسازی برای حفظ و اعتلای اندیشه دینی را از آشفته بازار دانشگاه آغاز کند. کتابهای منسوب به این شهید فرهیخته بازتابی از این چنین اندیشهها است.
کتاب حاضر با عنوان بردهداری در اسلام به دنبال پاسخ به چند سوال است:
مساله بردهداری چه ارتباطی با مسائل اسلامی دارد؟ اصلا مگر در اسلام بردهداری هم هست؟ چرا اسلام در بدو ظهور خود با فرهنگ بردهداری عرب مقابله نکرد؟
کتاب با مروری بر نظام بردهداری غرب و استعمارگران نشان میدهد بینش اسلامی منشی متفاوت با غرب در خصوص برده دارد و اسلام سیستمی را پیاده میکند که به مرور سیستم بردهداری و جو حاکم بردهداری از بین برود. از منظر شهید دیالمه اسلام هیچگاه بردهداری را نپذیرفته است. او این حقیقت را با اتکا به آیات قرآن تبیین میکند. کتاب در صفحات پایانی خود به پرسش و پاسخ دانشجویان میپردازد.
تا اندیشه دینی خود را تقویت کنیم و اسلام را آنگونه که هست بشناسیم، نه آنگونه که خودمان میخواهیم.
دانشجویان، روشنفکران، طلاب و روحانیون و پژوهشگران اندیشههای اسلامی مخاطبان این سخنرانی هستند.
یک سری از عبادات مستحبی به شکل آزاد کردن بنده است. مثلا حضرت میفرماید: «به تعداد افرادی که از بندگان آزاد کنید، خداوند عضوی از شما را از آتش میرهاند.» یعنی یکسری ساختارهای فکری و مذهبی به وجود میآورد تا افراد را به آزادسازی بردگان ترغیب کند.
نظرات