کتاب آئینه تمام‌نما اثر محی‌الدین حائری شیرازی از آثار عمیق و تأمل‌برانگیز در حوزه معارف عاشورایی است که با نگاهی تحلیلی، عرفانی و اجتماعی به واقعه کربلا می‌پردازد.

سال‌هاست که با نام حسین (ع) مانوس بوده‌ایم. به قیمه سیدالشهدا (ع) تبرک جسته‌ایم و پای علمش اشک غم را چکانده‌ایم. ما با نام حسین (ع) شور گرفته‌ایم و زیارت او، اهل حرمش و اصحابش را همواره از خدا خواسته‌ایم. اما پشت این شور چه شعوری نهفته است؟ راز دلدادگی اصحاب حضرت چیست؟ آیا ما در عصر حاضر به ندای امام‌مان لبیک گفته‌ایم؟ فلسفه قیام عاشورا چیست؟ اگر سوالاتی از این دست ذهن شما را به خود مشغول کرده‌است، کافی است کتاب آئینه تمام‌نما را ورق بزنید.

این کتاب در واقع مجموعه‌ای از درس‌گفتارها و سخنرانی‌های عاشورایی نویسنده است که در قالبی منسجم تنظیم شده است. این اثر هفت فصل تدوین شده و موضوعاتی مانند:

• بصیرت و بینش حسینی
• عوامل و زمینه‌های واقعه عاشورا
• پیامدهای قیام امام حسین(ع)
• فرهنگ عزاداری و زیارت
• و نسبت عاشورا با جامعه امروز

را بررسی می‌کند.

ویژگی مهم کتاب این است که با استفاده از تمثیل‌ها و مثال‌های قابل فهم، مفاهیم عمیق را برای مخاطب روشن می‌کند. محور اصلی کتاب این است که واقعه عاشورا یک حادثه صرفاً تاریخی نیست، بلکه آینه‌ای تمام‌نما از دو نوع تفکر و دو نوع اسلام است:

• از یک سو، اسلام حقیقیِ مبتنی بر حق، ولایت و بندگی خدا (جریان امام حسین(ع))
• از سوی دیگر، اسلام ظاهری و دنیامحور (جریان یزیدی)

نویسنده در آئینه تمام نما توضیح می‌دهد که عاشورا میدان تشخیص حق و باطل است، انسان‌ها در این میدان، بر اساس تعلقات و باورهایشان صف‌بندی می‌شوند و امام حسین(ع) معیار و «قطب» این سنجش الهی است.

همچنین کتاب نشان می‌دهد:

• قیام امام حسین(ع) یک حرکت کاملاً آگاهانه و تربیتی بوده.
• هدف آن، ساختن انسان‌ها و جدا کردن «اهل دنیا» از «اهل آخرت» است.
• عاشورا فقط مربوط به سال ۶۱ هجری نیست، بلکه در همه زمان‌ها جاری است.

چرا باید کتاب آئینه تمام نما را مطالعه کنیم؟

آئینه تمام‌نما کتابی است که عاشورا را از سطح روضه و احساس، به سطح بصیرت، تحلیل و خودشناسی می‌آورد. این اثر به شما کمک می‌کند جایگاه خود را در جبهه حق و باطل بشناسید، نگاه عمیق‌تری به قیام امام حسین(ع) پیدا کنید و عاشورا را به‌عنوان یک مکتب دائمی زندگی درک کنید تا درس‌های آن را در متن زندگی کنونی خویش اجرایی سازید.

کتاب آئینه تمام‌نما را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

علاقه‌مندان به درک معارف عاشورا و قیام حسینی، طلاب و روحانیون، پژوهشگران حوزه عاشورا و عموم شیعیان و محبان حضرت مخاطبان این سخنان هستند.

برشی از کتاب آئینه تمام‌نما:

باید مسئله شهید و شهدا را بهتر بشناسیم تا فکر نکنیم که غیر شهید از شهید برتر است. شهادت را باید از کشته شدن جدا کنیم. هر کشته‌ای شهید نیست. از رسول اکرم (ص) روایت شده که فرمود: «هیچ کس نصیبی جز آن غَرَض و منظوری که به خاطر آن آمده ندارد؛ حتی اگر کسی به پس نیت زانوبند شتری آمده باشد نصیبی غیر از همان نخواهد داشت.» مسئله شهادت به خون نیست این خون نیست که مسئله را بزرگ می‌کند. مثلاً وقتی ما میگوییم: «قانون اساسی ما یا انقلاب ما، خون بهای هزاران شهید است در این عبارت مُسامحه وجود دارد؛ چراکه این انقلاب است که به شهادت‌ها ارج می‌دهد. انسانیت است که شهید را بالا می برد. در واقع خون از نیت کسب ارزش می‌کند.»