کتاب صلح امام حسن (ع)؛ پر شکوهترین نرمش قهرمانانه تاریخ اثری است از آیتالله شیخ راضی آل یاسین و ترجمه حضرت آیتالله العظمی سید علی خامنهای (ره). این اثر نشان میدهد صلح امام حسن (ع) و قیام امام حسین (ع) علیرغم تفاوتهای ظاهری در یک راستا هستند و ماهیتی یکسان دارند.
برای شناخت بهتر کتاب صلح امام حسن (ع)، پیش از هر چیز، باید به دهه 40 هجری شمسی و روزگار و زمانه آن دهه نظر کنیم. ایران در آن سالها اسیر چنگال رژیمی بود که اسلام را در ظاهر و باطن کنار زده بود و سرعت فرنگیسازی فرهنگی و جامعه را با شدت بیشتری پی گرفته بود. هوای آن روزگاران را باید در فریاد امام (ره) یافت که فرمودند: «علمای اسلام، به داد اسلام برسید. از دست رفت اسلام». افزون بر مبارزات حکومت علیه اسلام و روحانیون، رژیم کمونیستی شوروی اعلام حضور کرده بود و روح و فکر مردم را با خود همراه میساخت. در نقطه مقابل روحانیون مبارز که در اقلیت بودند، باید علاوه بر مبارزه با رژیم طاغوت، کمونیست، گروهکهای چپ و ابرقدرت غرب با بسیاری از روحانیون نیز مبارزه میکردند. روحانیونی که تعریفی به اصطلاح روشنفکرانه از اسلام ارائه میدادند، اسلام را دین سازش و مذاکره میدانستند و مبارزه علیه رژیم را به استناد صلح امام حسن (ع) نفی میکردند. این شد که آیتالله سید علی خامنهای (ره) به ترجمه کتاب همت گماردند تا اسلام سیاسیِ مبارزِ انقلابی را به همگان معرفی کنند و با کج رویها مبارزه کنند.
برگ برنده دیگر کتاب مولفش است. شیخ راضی آلیاسین(۱۳۱۴-۱۳۷۲ق) از علما و محققان شیعه اهل عراق است. خاندان شیخ راضی از خانوادههای مشهور و بزرگان کاظمین بودند و به علم و تقوا شناخته میشدهاند. برادرش محمدرضا آلیاسین و شیخ محمدکاظم شیرازی از اساتید شیخ راضی بودهاند. شیخ راضی، تألیفاتی در موضوعات مختلف دارد که کتاب صلح الحسن، مورد توجه بسیاری از اندیشمندان قرار گرفته است.
و اما خودِ کتاب. کتاب در آغاز به معرفی امام حسن (ع) میپردازد. این بخش ضمن بررسی نسب حضرت با مروری اجمالی بر زندگینامه حضرت از القاب و خصلتهای ایشان میگوید.
بخش دوم کتاب موقعیت سیاسی دوران حضرت را واکاوی میکند و با نقبی به گذشته از عوامل رخنه فتنه در جامعه مسلمین میگوید. موقعیت سیاسی پیش از بیعت، دوران بیعت و کوفه در روزهای بیعت از جمله موارد مطرح شده در آغاز این فصل هستند. کتاب نگرش امویان، خوارج، شکاکها و الحمراء در کوفه را بررسی میکند و نشان میدهد چگونه سپاه امام حسن (ع) به انگیزههای صلح چنگ زدند.
کتاب در بخش سوم خود تحت عنوان صلح به قرارداد صلح، سرنوشت خلافت پس از معاویه و مفاد قرار داد اشاره میکند. زمامداری معاویه، عدم تعیین جانشین، جلوگیری از ناسزا به علی (ع)، مالیات دارابجرد و امنیت و زنهار از جمله بندهای قرارداد هستند که کتاب نحوه اجرای آنها را از نظر گذرانده است. برخورد معاویه با شیعیان و سران آنها و شهادت و تهدید شیعیان در دوران معاویه از دیگر مباحث مطرح شده در این بخش هستند.
در پایان کتاب تحت عنوان آخرین گفتار به مقایسه شرایط بین امام حسن (ع) و امام حسین (ع) میپردازد.
تا با اسلام سیاسی، اسلام انقلابی و اسلام راستین آشنا شویم و انگیزههای حقیقی صلح امام را دریابیم.
طلاب و دانشجویان، سیاستمداران، جوانان انقلابی و عموم متفکران مذهبی و سیاسی مخاطبان این ترجمه هستند.
فراموش نکنیم که او پیشوای روحانیای بود که زنده ماندن و زیستن در این جهان را فقط تا آنجا میخواست که بتواند آن را پیشکش راه خدا و مایه استفاده خلق خدا و سرمشق اصلاح و احسان قرار دهد. در این صورت، گفتهها و حرفهای مردم را در جنب این معنویّاتی که در راه خدا و برای خدا است چه وزن و مقداری خواهد بود. پیشوا و امامی که باید با نیروی روحی خود، دیگران را به خیر رهنمون شود، هرگز به فکری جز این نمیگراید و فکر و ذکر و عاطفهاش جز بر محور ارادهٔ خدا و سیره پیامبر و عقیده و فکر صحیح دور نمیزند.
بدین جهت _ همچنان که گفتیم _ حیرتی که موجب سرگردانی و بلاتکلیفی شود نداشت، چون راه خدا نمایان و سیره رسول گرامی واضح است. ولی احساسی که از واقعیّت داشت تلخ و گدازنده بود.
و چه دشوار است که شرایط و اوضاع، کسی را بیاختیار و دستبسته به حالتی که خلاف میل او است سوق دهد. بحرانهای پیدرپی بدو روکند و گرهها و عقدههای بههمپیوسته او را احاطه نماید. این همان وضع استثنائیای است که هرگز بدون سرگشتگی و اضطراب صورت نمییابد و آدمی را در میانه فعل و ترک و خوف و رجا نگاه میدارد. در چنین حالت و وضعیّتی بیش از همه چیز به تأمّل و تفکّر و متانت و پایداری احتیاج هست و در چنین بحرانی است که جوهر افراد و قدرت ذاتی آنان دارای نقشی دقیق و حسّاس است.
شــبکه توزیـع کتابهای شـاخص با ۱۰ تا ۲۵ درصد تخفیف همیشگی ارسال کمهزینه پستی به تمام ایران
نظرات