دفتر دوازدهم مجموعه سیره تربیتی پیامبران به حضرت موسی (ع) اختصاص دارد. سیره تربیتی حضرت موسی (ع) در دو جلد مورد بررسی قرار گرفته است که این دفتر شامل جلد دوم این مجموعه است. نشر معارف با بهرهگیری از سلسله مباحث استاد عابدینی در برنامه سمت خدا توانسته این اثر را در اختیار علاقهمندان قرار دهد.
قرآن کریم در سیره تربیتی خود علاوه بر بیان مفاهیم به بیان الگو و مصداق عینی و خارجی نیز میپردازد. از این رو در قرآن کریم بیش از دو هزار آیه درباره انبیای الهی آمده است. از طرفی همه انبیا، با اینکه به شرایط زمان، مکان و استعدادها توجه داشتهاند، ولی مخاطبشان نظام فطرت بوده است؛ نظامی که خدای متعال آن را در وجود همه انسانها قرار دادهاست. از این رو به تعبیر قرآن کریم زندگی امتهای انبیای پیشین، مثلی برای امت خاتم است: «فجعلناهم سَلَفاً و مثلا للآخرینَ». لذا سیره پیامبران الگویی نیکو و قرآنی در هدایت بشریت به سوی خدای واحد و احد است.
جلد دوم سیره تربیتی حضرت موسی (ع) از چهار فصل تشکیل شده است. فصل اول به بعثت حضرت موسی (ع) اختصاص دارد و موضوعاتی چون دو جهانبینی در معجزات حضرت، معجزه انبیا برای هدایتگری، فرستادن موسی (ع) به سمت فرعون و تاثیر همنشین در شقاوت و سعادت انسان را از نظر میگذراند.
فصل دوم کتاب دعاهای موسی (ع) پس از بعثت را واکاوی میکند. این ادعیه جدای از ارتباط با خداوند، به نیازهای اساسی آدمی در عرصه اجتماعی نیز اشاره میکند. شرح صدر و گستره وجودی، گره گشایی از زبان، فخر فروشی و مراتب آن، سختیهای پیش راه موسی (ع) و درخواست وزیر، شرح صدر به تناسب وظیفه الهی و عدم اشتراک حق و باطل پارهای از موضوعات اساسی این فصل هستند.
سیره موسی و هارون (ع) در قصر فرعون به فصل سوم کتاب رسیده است. این فصل نشان میدهد هر آدمی جدای از مسئولیت فردی و خانوادگیاش، مسئولیت اجتماعی دارد. سیره حضرت در این دوره به لزوم برنامهریزی در مقابل دشمن، حرکت همهچیز در عالم، هدایت تشریعی و اختیار انسان، وابستگی به قدرت و ثروت و عامل نادیدهگرفتن عقل، تاثیر همبستگی اجتماعی بر گسترش نفوذ و هدایت و کمال الهی همه موجودات اشاره دارد.
ماجرای موسی (ع) و ساحران نیز به فصل چهارم کتاب رسیده است. این فصل به مخاطب نشان میدهد دروغگویی بینتیجه نخواهد ماند. سپس به تزلزل ساحران در برابر حضرت موسی (ع) اشاره میشود. این فصل نشان میدهد حضرت موسی چگونه به مدیریت فضا و زمان پرداختند تا به پیروزی برسند. سجده ساحران، فروتنی در برابر دانش، نگرش ساحران به دنیا و آخرت پس از ایمان، لزوم شعارسازی در برابر دشمن و خودداری ساحران از تقیه برخی از موضوعات مطرح شده در این فصل هستند.
حضرات معصومین (ع) با بیان سنت الهی در تکرار وقایع، بالخصوص جریان بنیاسرائیل را از وقایعی میدانند که حوادث آن برای مسلمانان تکرار میشود که باید با اتکای به این تجربه تاریخی که خدای سبحان نقل میکند در جهت درست تاریخ بایستند تا در کنار رویشها و نه ریزشها قرار بگیرند. افزون بر اینها کتاب حاضر حضرت موسی را به عنوان نمونهای از یک انسان کامل معرفی میکند تا الگویی نیکو در مسیر زندگی بشر ارائه دهد.
علاقهمندان به سبک زندگی اسلامی، تربیت اسلامی، تاریخ انبیا و داستانهای مذهبی مخاطبان این نوشتار هستند.
فرعونیان با تشکیل این قرارگاهها اهداف متعددی را دنبال میکردند نخست تلاش داشتند مردم را برای مقابله با حضرت موسی آماده و زمینه پذیرش اقدامات ضد او را فراهم کنند دوم در پی آن بودند که آل فرعون و درباریان را منسجم سازند و اختلافات داخلی خود را کاهش دهند سوم هدف آنها مرعوب ساختن قوم موسی و بنیاسرائیل بود تا آنها را از هر گونه اقدام موثر باز دارند
نظرات