کتاب تمثیلات اخلاقی- تربیتی در جلد اول خود با بیانی تمثیلی توصیه‌های اخلاقی آیت‌الله حائری شیرازی را به عمق جان مخاطب می‌نشاند.

می‌فرماید: «ربِّ اشْرَحْ لی صَدری و یَسِّرْ لی أمری و احْلل عُقدةً مِنْ لسانی یَفقَهوا قَوْلی؛ پروردگارا، شرح صدرم عطا فرما و کارم را آسان گردان و گره از زبانم بگشای تا سخنم را بفهمند»    

در کتاب تمثیلات مخاطب به این نقطه می‌رسد که گره از زبان آیت‌الله شیرازی گشوده شده‌است چرا که عالی‌ترین نکات در قالب مثال‌هایی ملموس به جان مخاطب می‌نشیند. ایشان با خلق مثال‌هایی متعدد و مناسب، با دقت و هوشیاری عمق مطلب را در برابر مخاطب مجسم می‌کنند، تاریکی‌ها را می‌زدایند، تطبیق می‌دهند و نکات مهم و دشوار را روشن و آسان می‌سازند. آیت‌الله حائری معتقدند اگر مفاهیم دینی را با هنر تمثیل عرضه کنیم، اسلام با اقتدار بیشتری در عالم مطرح می‌شود و بیانات ائمه بهتر درک می‌شود. در کتاب تمثیلات ایشان به این اعتقاد جامه عمل می‌پوشانند.

کتاب تمثیلات اخلاقی-تربیتی به طور خاص به آموزه‌های اخلاقی، عرفانی، تربیتی و سبک زندگی اسلامی در حوزه‌های فردی و اجتماعی می‌پردازد. اگر مشکلات و امتحانات الهی از شما سخت و دشوار است باید ایمان‌تان قوی‌تر باشد، چنان سطلی که هر چه بزرگتر است و ظرفیتش بیشتر است دسته‌ و بدنه‌ای مستحکم‌تر دارد. اگر شما خانه‌ای را به کسی اجاره بدهید، اجاره را از او می‌گیرید؛ خواه در خانه باشد، خواه نباشد. آدمی هم اگر دل خود را به خدا سپرد، چه خدا از انسان کار بکشد چه نکشد، اجرش را خواهد داد. این مشتی نمونه خروار از حقیقت کتاب تمثیلات اخلاقی – تربیتی است.

این اثر در حوزه‌های سیر و سلوک و تربیت نفس، رزق، نعمت و شکر، رشد و شکوفایی، شیطان‌شناسی، ارزش عمر و ضرورت نظم و برنامه‌ریزی، کار، تلاش و همت، تقوا، هم‌نشین،مراقبه و ... مخاطب را به تامل وامی‌دارد. 

چرا باید کتاب تمثیلات را مطالعه کنیم؟

تا آموزه‌های اسلامی را به جان خویش بنشانیم، آنها را ملکه ذهن خویش سازیم و در زندگی خویش به کار بریم.

کتاب تمثیلات را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

واعظان، طلاب و دانشجویان، جوانان، علاقه‌مندان به مباحث مذهبی و عموم آحاد مردم مخاطبان این نوشتار هستند.

برشی از جلد اول کتاب تمثیلات اخلاقی – تربیتی:

هسته مرکزی اصالت‌های انسان در اصالت «نیت» اوست. نیروی محرکه همه ماشین وجود انسان، نیت است. نیت بلندترین ارتفاعات وجود انسان است. اگر شیطان نیت را اشغال کند، مثل این است که در جبهه‌ای بلندترین ارتفاع را دشمن تسخیر کرده و از آنجا دیگر بر تمام صحنه مسلط است.