ازدواج عاقلانه، زندگی عاشقانه
بزرگی میفرمود اگر نصف عمر خود را به دنبال گزینه مناسب برای ازدواج بگردید، باز هم ارزشش را دارد که صبر کنید. شاید در نگاه اول کمی سخت به نظر برسد ولی با مقداری تامل مشخص میشود که این توصیه نهتنها بیراه نیست بلکه از دقت خاصی هم برخوردار بوده است. کافی است سری به دادگاه های خانواده بزنیم و با حجم پروندههای طلاق روبرو شویم.
اما آنچه از حجم زیاد پروندههای طلاق، عجیبتر و مهمتر است، دلایل رواج طلاق است. سوال اینجاست که چگونه روابطی که اوایل با شور و اشتیاق شروع میشوند، اینگونه از هم میپاشند تا حدی که کار به طلاق رسمی و یا طلاق عاطفی میکشد؟ چه اتفاقی میافتد که این عشق از بین رفته و کمکم تبدیل به عادت و نفرت میشود و کانون گرم خانواده، منشأ ترس و نفرت و استرس و اضطراب میگردد؟
نکتهای که در این میان از اهمیت بالایی برخوردار است، توجه به آموزش عمومی در زمینه ازدواج و همسرداری است. به عبارتی می توان رد پای "جهل و عدم آگاهی" را در بسیاری از طلاقها و بسیاری از مشکلات خانوادگی دید.
نکته مهم و مورد غفلت این است که باید بدانیم ازدواج و همسرداری هم مثل خیلی از مسائل دیگر نیاز به آموزش و آگاهی دارد. اینگونه نیست که ما به صورت مادرزادی مهارت همسرداری را بلد باشیم. همه زوجین نیاز دارند به آموزش مهارت و باید و نبایدهای همسرداری و با اطلاع از این موارد، می توان جلوی بسیاری از آسیبهای خانوادگی را گرفت.
در این مقاله، بهترین و خواندنی ترین کتاب های ازدواج و همسرداری را برای شما معرفی کردهایم. از خواستگاری و عقد و انتخاب همسر گرفته تا همسرداری و مهارت های متفاوتی که زوجین باید در زندگی به کار گیرند، مواردی است که در کتاب های زیر به آن پرداخته شده است.
10 کتاب ضروری برای زن و شوهرها و هر کسی که می خواهد ازدواج کند
1. نیمه دیگرم
محسن عباسی ولدی بیاغراق فنیترین مربی اسلامی در حوزه امور تربیتی به ویژه بحث ازدواج است. حجم استقبال از آثار و برنامههای ایشان نشان از محبوبیتش در میان مخاطبین کتاب دارد. عباسی ولدی آثار متعدد و جذابی در حوزه خانواده و ازدواج دارد که مهمترین آنها مجموعه دو جلدی "نیمه دیگرم" است. احتمالا عنوان کتاب تا حد بالایی از موضوع کتاب و دغدغه نویسنده پرده بر میدارد.
نیمه دیگرم، همچون کاتالوگ قبل از ازدواج است. نویسنده هر آنچه نیاز است که یک نفر در باب ازدواج بداند را قدم به قدم در این اثر بحث کرده است.
در ابتدای کتاب به طور مشخص از این سخن میگوید که چگونه یک انتخاب خوب داشته باشیم. نویسنده تصریح میکند که انتخاب خوب، فرع بر آمادگی برای ازدواج است. لذا ابتدا مباحثی در مورد شناخت خود مطرح میشود. منجمله اینکه آیا از اساس برای زندگی هدف مشخصی داری؟ در واقع سوال این است که در زندگی دنبال چه چیز هستی؟ نویسنده با توصیفات دقیقی که از انسان و زندگی انسانی دارد، نشان میدهد که اگر پاسخ این سوالات به طور مشخص داده نشود، امکان ندارد که انتخاب درستی هم صورت بگیرد.
در ادامه مساله احساس به دقت بررسی میشود که واقعا موضوع محبت و احساس به طرف مقابل در زندگی مشترک و تداوم آن چقدر موثر است؟ در انتخاب اگر دل معیار است، جایگاه عقل کجاست؟
در ادبیات تربیت دینی و در حوزه ازدواج با معیارهای اسلامی کلیدواژهای تحت عنوان " کفویت" که در یک معنای کلی همسان بودن ترجمه میشود، وجود دارد که گویی زیربنای ازدواج اسلامی است. در ادامه کتاب استاد عباسی به بررسی این مساله میپردازد که اولا این هم کفو بودن به چه معناست و ثانیا در چه حوزههایی هم کفو بودن لازم است.
در ادامه نویسنده موضوع به عقل و میزان دخالت آن در امر ازدواج را مجدد مطرح میکند. این بخش کتاب شاید دقیقترین بخش تمامی آثار این نویسنده باشد. به این دلیل که سردرگمی میان عشق و عقل یکی از بنیادیترین سوالات جامعه ماست. لذا نویسنده هم با دقت خاصی به تبیین این موضوع پرداخته است.
از دیگر موضوعات مهمی که نویسنده به دقت آن را مطرح میکند، بحث زمان ازدواج است.
در نهایت نویسنده مسائل اساسی که معیارهای رشد انسان است را در کتاب نیمه دیگرم بررسی کرده و مخاطب را گام به گام به سمت یک خودشناسی عمیق راهنمایی میکند. بیتردید اگر نکات این اثر وزین در دستور کار قرار گیرد، بخش قابل توجهی از خطاها در امر ازدواج پوشش داده میشود.
2. روابط متکامل زن و مرد
مرحوم علی صفایی حائری، مجتهدی با قوه عمیق فقاهت، متفکری در ساحت علوم عقلی، محقق متتبعی در علوم نقلی و در یک کلام اندیشمندی ذو ابعاد در مبانی علوم اسلامی است. اما غالبا ایشان را متخصص مباحث تربیتی میدانند. همینجا باید این نکته گفته شود که مباحث تربیتی اصلا به معنای مباحث روان شناسی نیست، بلکه اینجا تربیت به معنای راهبری انسان به سمت متعالیترین ساحات عقلانی و معنوی بشر است. در واقع مرحوم صفایی مسیری را به انسان نشان میدهد که نتیجه آن خروج آدمی از بساط حیوانیت و جلوس در ساحت ناطقیت است.
یکی از آثار علی صفایی حائری در این راستا که از مهمترین آثار ایشان نیز می باشد، کتاب وزین "روابط متکامل زن و مرد" است؛ اثری که با نگاهی بسیار عمیق به موضوع ازدواج پرداخته است.
شاید بتوان اینگونه گفت که این اثر همزمان چیکیدهای از مباحث دقیق شهید مطهری در کتاب گرانسنگ نظام حقوق زن در اسلام است به علاوه مباحثی در حوزه تحلیل روابط زن و مرد.
این کتاب حاصل دو نوشتار و یک سخنرانی از استاد صفایی است.
اساسیترین نکتهای که این کتاب بیان میکند تحکیم روابط زن و مرد بر اساس مفاهیم دینی است. نویسنده در واقع اثبات میکند که علم و عقل و تجربه بشر به تنهایی برای شکلدهی یک رابطه متکامل و متعالی برای زن و مرد کافی نیست و الا و لابد باید سراغ دین رفت و انسان در این حوزه نیاز جدی به تعالیم دینی دارد.
مرحوم صفایی در باب ازدواج مینویسد که عمل انسان را باید با توجه به اثرش تحلیل کرد. در نگاه قرآنی، ازدواج همسران با اثر سکن و آرامش، با اثر لباس و پوشش و با اثر حرث و بهره برداری آمده است.
در ادامه در باب معیار ازدواج نکتهای بسیار دقیق را بیان میکند که در نگاه اول، گویی مخالف آن چیزی است که معمولا بیان میشود. مینویسد: "در انتخاب همسر، معیار و میزان انتخاب، همان خصوصیات و نکتههایی است که برای تو مهم است. نمیتوانی به آن بیاعتنا باشی، مگر آنکه از آن عبور کرده باشی و گذشته باشی. پس تا هنگامی که اسیر هستی به تقلید پرواز نکن ." در اینجا نویسنده به هیچوجه توصیه به رفتارهای آرمانی نمیکند که مثلا ظواهر مهم نیست یا چهره اثری ندارد، بلکه با رویکردی کاملا رئالیستی وضعیت عادی انسانها را در نظر گرفته و بیان میکند که باید معیارهای خودت را لحاظ کنی.
مطلب مهم دیگری که محل بحث ایشان است، موضوع تساوی زن و مرد است. ایشان معتقد است "در نقشها زن و مرد با هم برابرند، همه با هم برابریم. ولی در شغل، حتی مردها با هم برابر نیستند. چون نقش ما بر اساس ترکیب استعدادهای ما و رابطه نیروهای ما شکل میگیرد ولی شغل ما بر اساس اندازه و مقدار استعدادها و تقدیر آنها". صفایی در واقع بین ارزش ذاتی زن و مرد و استعدادهای آنها تفاوت میبیند و مطابق همین تفاوت نیز در حوزه عملکرد تفاوت را امتداد میدهد و این تفاوت را چیزی غیر از تبعیض میداند.
نویسنده گریزی به موضوع حجاب و آزادی می زند و تذکر میدهد که "مادام که نقش انسان مجهول مانده و بینش او از این نقش در حد تنوع، در حد زندگی تکراری و مدار بسته، در حد خوشیها و سرگرمیها، در حد بازیگر شدن و بازیچه ماندن، و تماشاچی بودن، خلاصه شده، ناچار سنگینی حجاب طبیعی است. زیربنای حجاب، همین دگرگون کردن بینش و عوض کردن تلقی و برداشتهاست. حجاب تنها مخصوص زن نیست که مردها هم باید حساب شده حرکت کنند و گرد و خاک بالا نیاورند. هرکس خلق را در خود نگه دارد و باتلاق استعدادهای عظیم او بشود طاغوت است."
از دقیقترین مطالب کتاب نگاه متفاوت نویسنده به اساس ازدواج است که چگونه ازدواج باعث تکامل انسان است. نویسنده معقتد است "ما خیال میکنیم که اگر زندگی یک زندگی بیدردسر و بدون درگیری باشد یک زندگی مناسبی است. در حالیکه آنچه که مطلوب است و آنچه که به آدمها تکامل میدهد و آنها را رشد میدهد و بهرهمند میکند، این است که در هر برخوردی بیاموزم که چگونه موضعگیری کنم؛ و در هر موقعیتی چگونه با مسائل روبرو شوم. ما در تنهاییها چه بسا بتوانیم علم را، حتی فکر روشن را بدست بیاوریم، ولی دل روشن و دل زنده در برخوردها و درگیریها شکل میگیرد."
3. کتاب ازدواج (تاسیس)
دکتر حبشی از شخصیتهایی است که در میان اهالی مباحث تربیتی، ذوالوجهین است. به این معنا که هم در ساحت نظری از سابقه علمی بالایی برخوردار است و مباحث روانشناسی را در سطوح مختلف تحصیل کرده و هم ید طولایی در کار تجربی مشاوره دارد. دکتر حبشی با همین پشتوانه در باب مساله ازدواج درست و تداوم یک زندگی خوب به تقریر کتاب ارزشمند " کتاب ازدواج " همت کرده است. این اثر دو جلد است که جلد اول آن تاسیس، ناظر بر معیارهای انتخاب همسر است.
نویسنده در این مجلد با رویکردی تحلیلی و انتقادی تلاش کرده است تا مفاهیم پایهای و کاربردی ازدواج را برای نسل جوان ایران تبیین کند. حبشی بحث خود را از نقطه ساده اما مهمی شروع میکند. نویسنده خیلی صریح این سوال را مطرح میکند که آیا ازدواج ضرورتی دارد؟ چرا ما با این همه حاشیه که در باب ازدواج در اطرافمان میبینیم و میشنویم، باید ازدواجکنیم؟ آیا محدودیتهایی که به همراه ازدواج است، ارزشش را دارد که ما تن به چنین عملی بدهیم؟ آیا با همین روابط موقت و سطحی غرض ازدواج حاصل نمیشود؟ نویسنده در مقام پاسخ تلاش دارد که نشان دهد پختگی عمیق انسانی جز در یک رابطه دارای چارجوب و متعهدانه حاصل نمیشود.
در قدم بعدی موضوع انگیزه ازدواج را مطرح میکند. به عقیده نویسنده انگیزههایی مانند زیبایی طرف مقابل، پول، جایگاه اجتماعی، تامین غرایز جنسی و ... نمیتواند انگیزه قوی برای شکلدهی یک رابطه مناسب را داشته باشد و به صورت دقیق تک تک این موارد را بررسی میکند.
در ادامه دکتر حبشی شرایطی را تبیین میکند که پیش از ازدواج باید مهیا بشود که خروجی آن یک انتخاب درست باشد. شرایطی مانند داشتن قصد واقعی، همراهی خانواده، سلامت روان و... .
از مباحث دقیق و قابل توجه کتاب، موضوع معیارهای انتخاب همسر است. نویسنده همچنین مباحث مهمی را نیز در باب سن ازدواج مطرح کرده و دیدگاههای رایج را به نقد دقیق کشیده است.
اگر در موقعیت ازدواج هستیم، در باب معیارهای ازدواج دچار سردرگمی داریم و احساس نیاز میکنیم که فارغ از حرفهای کلیشهای، باید راهنمایی داشته باشیم، این اثر تا حدود قابل توجهی میتواند مساله ما را حل کند.
4. سلوک با همسر
هر وقت حرف از سیر و سلوک زده میشود، ناخودآگاه به یاد دستورالعملهای خاص مانند اذکار یا اعمال مستحبی در زمان و مکانهای خاص میافتیم. طبیعتا اینگونه هم هست. همچنان که در طول این ۱۴۰۰ سال علمای ما چنین دستورهایی عرضه کردهاند و عدهای هم مطابق این فرامین عمل کرده و اتفاقا جواب هم گرفتهاند. اما سوال این است آیا تنها راه تقرب به درگاه الهی، همین است؟ آیا سیر و سلوک معنای دیگری ندارد؟ به عبارت دقیقتر طریق سلوک فقط انجام این عبادات و ترک محرمات است؟ کتاب "سلوک با همسر" ایده فوقالعاده جذاب و خواندنی در این مسیر دارد.
نویسنده کتاب استاد جعفر صالحان، از شاگردان مرحوم عبدالله جعفری تهرانی و مرحوم سعادت پرور، در حرکتی بدیع، داشتههای عرفانی خود از این اساتید بزرگ را در مسیر دیگری آورده و با روش جالبی طریقی متفاوت برای تقرب تبیین میکند.
نویسنده معتقد است خانه هر انسانی میتواند سکوی پرواز او باشد. مولف در قسمتی از کتاب در باب توضیح همین نکته که اساس کتاب میباشد ، آورده است که از عارف بزرگوار مرحوم آقا سید هاشم حداد- قدس سره- که از شاگردان سلوکی حضرت جمال العارفین مرحوم آیة الله سید علی قاضی- قدس الله نفسه- بوده، نقل شده است که میفرموده: «انسان اگر بخواهد واصل شود، شروع آن از خانه و زن و بچه است.»
نویسنده در واقع معتقد است اساس رشد انسان در مواجهه با دیگران است و مدارا و مهربانی با دیگران ( اعم از خانواده و بقیه) مقدمات رشد اخلاقی و خشم و غضب با آنها زمینهساز سقوط انسان است.
در قسمتی از کتاب در مورد خشم و غضب مینویسد: «ای عزیز! یکی از اموری که سرمایهها و اندوختههای سلوکی و معنویات را خاکستر کرده و به باد میدهد و تو را در دره سقوط قرار داده و به وادی هلاکت میکشاند، شعله خشم و غضبی است که نشأت گرفته از رضایت محبوب حقیقیات - جل جلاله – نباشد.»
این کتاب به هیچ وجه شیوه رایج کتب تربیتی و روانشناسی را ندارد که به آسیبشناسی مشکلات زناشویی بپردازد و بعد برای حل آنها جواب مشخصی عرضه کند. بلکه نویسنده هر آنچه را بین زن و شوهر ممکن است فاصله بیندازد یا باعث محبت و مودت بین آنها شود را ذکر میکند و ذیل هر کدام از آیات و روایات و سیره علما استفاده میکند. این کتاب را میتوان تذکره زندگی مشترک نامید.
مولف کتاب با آوردن حکایتهای اخلاقی و تربیتی از بزرگان در جای جای کتاب علاوه بر اینکه خواندن کتاب را برای مخاطب عام دلنشین و شیرین نموده است، عملاً راهکارهای عملی هم پیش پای او قرار داده تا کتاب جنبه کاربردی هم پیدا کند.
5. تا ساحل آرامش
چه میشود زندگی های که خیلی عاشقانه شروع میشوند و باعث غبطه دیگران هستند و حرف زندگی عاشقانه آنها نقل دهن این و آن است، اما یکباره خبر طلاق آنها مثل بمب در میان دوستان و آشنایان منفجر میشود؟ یا نه، بعد از مدتی روابط عاشقانهشان سرد میشود و همه چیز عادی و تکراری. سوال این است که چگونه این فاصله ایجاد می شود؟ چه میشود که عشق تبدیل به نفرت میشود؟ جواب خیلی راحتتر از چیزی است که فکرش را میکنیم.
رابطه به مراقبت نیاز دارد و مراقبت آگاهی میخواهد. اساس رابطه و ازدواج برای رسیدن به یک آرامش است و این آرامش مثل یک دیوار شیشه ای حساس است که هر رفتار جاهلانهای از طرف زن و شوهر میتواند خراشی بر آن ایجاد کند تا زمانی که با تکرار این رفتارها آن شیشه فرو بریزد.
حجت الاسلام محسن عباسی ولدی در مجموعه کتاب "تا ساحل آرامش "با تقسیم مراحل زندگی مشترک تلاش میکند آگاهیهای لازم در هر مرحله را برای ما تبیین کند. مجموعه تا ساحل آرامش، مباحثی است که در برنامه «پرسمان تربیتی رادیو معارف» طرح شده است. این مجموعه در بهار سال 1390 انتشار یافته و تا به امروز حدود پنجاه بار به دست چاپ سپرده شده است. به جهت استقبال فراوان از این مجموعه، پس از بازنگری های انجام شده در محتوا و قالب کتاب، این مجموعه هم اکنون در چهار جلد به چاپ رسیده است؛ مجموعهای که به همه زوجین پیشنهاد میشود.
جلد اول این مجموعه با عنوان فانوس دانایی انسان را با خود به عمیقترین مباحث میبرد. عباسی ولدی با طرح این سوال شروع میکند که اساسا حضور ما در این عالم برای چه چیزی بوده است؟ و هدف آفرینش ما نسبتی با زندگی مشترک ما دارد یا نه؟ در گام بعدی از موفقیت در زندگی مشترک حرف میزند که نشانه این موفقیت در چیست؟ نویسنده تلاش میکند مخاطب را به یک خودشناسی برساند و مطابق آن شناسایی معیارهای صحیحی برای انتخاب همسر به او عرضه کند. یکی از نکات اساسی این بخش تذکر این نکته است که انسان از مشاوره بینیاز نیست و نباید مشاوره را دخالت در زندگی خود بداند.
در جلد دوم و سوم از بایدهای زندگی مشترک حرف میزند. بایدهای بنیادینی مثل خوش اخلاقی، درک متقابل و ... . در جلد چهارم با عنوان دقیق " گرداب دروغ " نیز از هر آنچه که باعث فروپاشی این رابطه است سخن به میان میآورد. مسائلی مانند مقایسه همسر با دیگران ، کشش دادن اختلافات با قهر های طولانی ، سرزنش کردن طرفین در مشکلات زندگی ، دروغ گویی و ... .
مجموعه کتاب ساحل آرامش به مثابه دفترچه راهنمایی برای عبور از مراحل مختلف زندگی ، میتواند نقش یک مشاور صامت را برای ما بازی کند.
6. مطلع عشق
کسانی که با رهبر شهید آشنا هستند، میدانند که یکی از اساسیترین دغدغههای ایشان مساله ازدواج جوانان بود. البته این اهمیت نه به عنوان یک دغدغه اجتماعی یا دغدغه ناشی از جایگاه رهبری که حقیقتا مساله زن و مرد و جایگاه آنان در ساختار جامعه و در نهایت اهمیت نهاد خانواده برای ایشان اصالت داشت. لذا در جهت استحکام روابط زناشویی و ایجاد زیست عاشقانه همیشه در مقام توصیه و جهتدهی نسلهای مختلفی از مخاطبین خود بودند. توصیههایی که با گزارههای روانشناسی ازدواج کیلومترها تفاوت دارد. چراکه این توصیهها از خاستگاه احادیث و فلسفه و عرفان و فقه در کنار تجربه عمیقی از سطوح مختلف زندگی صادر شده است. در یک کلام میتوان گفت این توصیهها از یک حکیم که صادقانه برای جوانان این جامعه دلسوزی میکند صادر شده است.
حجت الاسلام حاج علی اکبری به عنوان شاگرد و شخصیتی که سالها از جهات مختلف محضر مبارک رهبری شهید را درک کردهاند، در یک اقدام پژوهشی سعی بر جمعآوری همه نکات رهبری در باب داشتن یک زیست عاشقانه داشته که حاصل آن تلاشها کتابی تحت عنوان "مطلع عشق" شده. کتابی که با استقبال وسیع مخاطبان روبرو بوده.
از ویژگیهای اساسی کتاب این است که رهبر شهید به صراحت تبیین میکنند که اگر ما دغدغه فرزندان خود را داریم الا و لابد باید قبل از آن دغدغه رابطه زناشویی خود را داشته باشیم و تربیت صحیح از والدین خوشبخت صادر می شود. نکته دیگری که رهبر شهید در این باب متذکر میشوند و فصل ممیز این اثر با آثار روان شناسی رایج است، همین موضوع عاقبت بخیری در زندگی است. ایشان تاکید میکند که زن و شوهر باید در راستای بهشتی شدن همدیگر تلاش کنند و این را به عنوان یک وظیفه تعریف میکنند.
نکته دیگر کتاب مطلع عشق، راهکارهای عملیاتی است که رهبری تذکر دادهاند. به عنوان مثال ایشان تاکید زیادی بر رازداری در طول زندگی مشترک دارند.
مخاطب این اثر هم میتواند کسانی باشند که در شرف اقدام برای ازدواج هستند و هم افرادی که الان مشغول زندگی مشترک هستند. با خواندن این اثر گزارش متفاوتی از زندگی مشترک را تجربه کنید.
7. دلبری دلبران
یکی از دقیقترین آثار حجت الاسلام قرائتی کتاب دلبری دلبران است که با موضوع همسرداری و اصول روابط زناشویی نگاشته شده است. استاد قرائتی در این اثر مهمترین بستر تربیت انسان را خانواده میداند و معقتد است اگر خانواده محیط سالمی داشته باشد قطعا خروجی آن تربیت یک انسان درست است. لذا ایشان خانواده را اولین و مهمترین پایگاه یادگیری انسان معرفی میکند.
قرائتی معتقد است که ستون هر خانوادهای را زن و مرد تشکیل میدهند و از همین زاویه وارد تحلیل روابط زن و مرد میشوند. ایشان برای توضیح اهمیت موضوع از یک تمثیل قدیمی استفاده میکنند که قدیمیها میگفتند تنهایی فقر است، به این معنا که اگر تمام دنیا را داشته باشی ولی دل آرامی نباشد که وقتی خسته به خانه باز میگردی سر بر بالین او بگذاری، قطعا فقیرترین انسان دنیا هستی.
کتاب دلبری دلبران در 3 فصل، مهارتهای لازم برای همسرداری را بیان کرده. این کتاب که ماحصل تجربیات و بیانات حجت الاسلام قرائتی در خصوص ازدوج و خانواده است، از بهترین کتابها برای ازدواج و همسرداری است.
8. کتاب زندگی
دکتر حبشی در "کتاب زندگی" مساله نهاد خانه و خانواده را از دیدگاه دین بررسی کرده است. ایشان ابتدا یک اصل کلی را تبیین میکند که مطابق مفاهیم دین اسلام برای خداوند متعال، خانه و خانواده جایگاه والایی دارد تا جایی که خود خدا نیز دارای خانه میباشد. لذا هر نوع کنشی در این مسیر که به سازندگی خانه و خانواده منتهی شود، مورد رضایت خداوند است و متقابلا عملی که موجبات تزلزل خانواده را فراهم کند مورد غضب الهی است. حبشی با این دیدگاه وارد بررسی قواعد و اصولی میشود که باعث سازندگی نهاد خانواده می شود.
نویسنده از اساس معتقد است بدون داشتن اصولی برای کنترل زندگی، زیستِ مشترکِ لذتبخش ممکن نیست. کار اصلی نویسنده در این اثر تحلیل ماهیت زندگی و ریشهیابی مشکلات زوجین است.
به عقیده نویسنده اساس مشکلات زندگی زناشویی در نگاه مالکیتی است. درواقع چون زن و شوهر تصور میکنند صاحب طرف مقابل هستند، هرکدام به هر نحوی که دوست دارد رفتار میکند و اگر طرف مقابل کمترین تخطی از علایق و سلایق او بکند، فورا به هم میریزد. گویی که همسر ما ملک شخصی ماست. حبشی در توضیحات مفصلی بیان میکند که راه حل خروج از مشکلات بنیادین زندگی، تغییر نگاه از «مالکیت» به «امانتداری» است.
آنچه فصل ممیز این اثر با دیگر آثار است دقیقا همین نگاه نویسنده است که در مورد رابطه فرزند و والدین هم تشریح شده است. به این معنا که حبشی پاشنه آشیل روابط فرزند و والدین را همین نگاه مالکیتی از طرف والدین میداند و معتقد است باید در این فضا هم نگاه عوض شده و نگاه امانتداری جایگزین آن شود.
۹. گلبرگ زندگی
اگر ما آگاهی پیشینی داشته باشیم، بسیاری از مشکلات ازدواج و همسرداری قابل رفع و دفع است. کتاب گلبرگ زندگی که حاصل سالها تجربه مشاوره و کار روانشناختی و مطالعاتی استاد دهنوی است، میتواند یک آگاهی پیشینی و دقیقی در مورد زندگی زناشویی عرضه کند. این اثر در چهار جلد فراهم شده که در هر جلد یک موضوع مهم رابطه زناشویی را پوشش میدهد.
در جلد اول مباحثی مانند ضرورت ازدواج، فواید ازدواج، انگیزۀ ازدواج، سن ازدواج، روابط پیش از ازدواج، شیوههای نادرست ازدواج، آسیبهای ازدواج، موانع ازدواج، اضطراب ازدواج و... را بررسی میکند.
در جلد دوم از کتاب گلبرگ زندگی به مباحث زیر پرداخته شده است: جایگاه فسخ عقد، انگیزههای جدایی، نگرانیها، تردیدها، لغزشگاهها، انحرافات، خرافات، توقعات، روابط در دوران عقد، روابط عاطفی بین زن و مرد، گفت و گوی زن و شوهر، روابط خانوادگی زن و شوهر، دخالت های دیگران و ... .
در جلد سوم نیز به مسائل روانشناختی زن و مرد به شکل دقیق پرداخته شده است. موضوعاتی مانند محبت پذیری زنان، اقتدارگرایی در مردان، شدت عواطف در زنان، کمرنگی عاطفی در مردان، حس تملک در زنان، غیرتمندی در مردان، کلام در مردان، سکوت در مردان، کل نگری مرد و جزءنگری زن و... .
جلد چهارم نیز مجموعه ای از پرسش و پاسخهای کاربردی ازدواج است.
10. همسر من
به شکل سنتی مساله ازدواج همیشه دغدغههای اصلی بشر بوده و این دغدغه در جامعه دینی به دلیل تاکیدات بانیان دین ضریب بالاتری پیدا میکند. اما متاسفانه به دلیل فهم کجی که از بعضی مسائل دینی وجود دارد، موضوعات مهمی در زندگی مشترک موثر است که تبدیل به تابو شدند و امکان گفتگو در مورد آنها وجود ندارد.
یکی از تابوهای بزرگی که در فضای ازدواج در میان جامعه دینی به شکل جدی وجود دارد، بحث مسائل جنسی میان زن و شوهر است. با اینکه از کوچک تا بزرگ اهالی علم و حتی خود مردم عادی به اهمیت فوقالعاده این موضوع اذعان میکنند ولی متاسفانه جسارت پرداختن مستقیم به این موضوع وجود ندارد. لذا آگاهی بسیاری ضعیفی نسبت به این موضوع وجود دارد.
خوشبختانه کتاب "همسر من؛ مهارت آموزی در روابط زناشویی و جنسی" نوشتهٔ عفتالسادات مرقاتی خویی (عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران و دکتری تخصصی ارتقا سلامت (سکسولوژیست)) تا حدود قابل اعتنایی این موضوع را پوشش داده است.
شاید مهمترین نکته مثبت کتاب ورود کاملا علمی به این موضوع باشد که ناشی از تخصص نویسنده است. نویسنده معتقد است ارائهٔ موضوعات جنسی بدون ساختار مبتنی بر ارزشهای بومی، نهتنها کمککننده نخواهد بود، بلکه ممکن است موجب تعارض شود و آسیبزا باشد! هدف و رسالت این نویسنده ایجاد تحول در موضوعات جنسی در فرهنگ جامعهٔ ایرانی است، بهگونهای که هموطنان با ورود به این موضوعات بتوانند در قالب هنجارهای ارزشی خود سکوت جنسی را بشکنند و قادر باشند از توانمندی و ظرفیتهای جنسی خود در جهت استحکام روابط زناشویی و تعاملات خود بیشترین بهره را ببرند؛ دربارهٔ رفتارهای جنسی خود یاد بگیرند، آنها را بهدرستی بشناسند و محرکها و رفتارهای جنسی خود را بهخوبی مدیریت کنند.
کتاب سعی دارد کلیشههای غلطی که در مورد زندگی زناشویی ناظر بر مسائل جنسی وجود دارد را ، نقد و بررسی دقیق و علمی داشته باشد و انگارههای عرفی و عوامانه از این موضوع مهم را اصلاح کند.
در نهایت باید گفت که با مطالعه این اثر مشخص میشود که چه ظلم بزرگی به افراد این جامعه شده بود که یک موضوع عادی را به موضوعی حساس تبدیل شده به طوری که کسی جرات نزدیک شدن به آن را نداشت. در حالی که اگر چنین آگاهی وجود داشت قطعا خیلی از مسائل و مشکلات روابط به وجود نمیآمد.
نویسنده یکی از مسائلی را که با دقت خاصی در میانه متن برای مخاطب خود کاملا علمی جا میاندازد، اثر رابطه زناشویی بر دیگر ساحات زندگی است. به نحوی که اگر رابطه زناشویی درستی به وجود بیاید، بسیاری از اختلافات در طول روز بین زن و شوهر حل میشود.
خاتمه؛ پیشگیری بهتر از درمان
ازدواج و زندگی مشترک، موضوع بسیار مهمی است که سهلانگاری و کوتاهی در مورد آن، قابل جبران نیست. با مطالعه کتاب در این حوزه و استفاده از تجارب متخصصان میتوانیم از بسیاری از خطاها و اشتباهاتی که در مسیر زندگی مشترک و زندگی زناشویی بوجود میآید جلوگیری کنیم. 10 کتابی که در این مقاله معرفی کردیم، هرکدام از منظر یک متخصص خانواده و از زاویه یک کارشناس متبحر، مسائل و چالشهای ازدواج و زندگی مشترک را از صفر تا صد به بحث و بررسی گذاشته اند. با مطالعه این کتابها و پیشنهاد آنها به دوستان و آشنایان خود، زندگی مشترکتان را واکسینه کنید!
