کتاب همپای صاعقه به قلم حسین بهزاد و گل‌علی بابایی کارنامه عملیاتی لشکر 27 محمد رسول‌ الله (ص) را از دی 1360 تا تیر ماه 1361 روایت می‌کند. این دوره که همان دوره فرماندهی حاج احمد متوسلیان است، آن چنان پرفراز و نشیب می‌باشد که کتاب همپای صاعقه را برگزیده ششمین جشنواره کتاب سال دفاع مقدس در رشته پژوهش ساخته است و توانسته یادداشت تجلیل رهبر شهید انقلاب (ره) و حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی را از آن خود سازد.

فکر کن در انبوهی از غبار و تیر و ترکش هستی، بهت زده از آغاز جنگی نابرابر، زخم اشغال خرمشهر را به دوش می‌کشی و حالا باید پای پایداری وطنت بسازی با نبود نیرو، مهمات و حتی یک سیم خاردار معمولی. غبار جنگ را که کنار می‌زنیم شخصی ایستاده است و همگان را به خویش فرامیخواند؛ حاج احمد متوسلیان. کتاب همپای صاعقه حاج احمد را از نقطه صفر مرزی‌اش، یعنی وقتی عروجش را به خاک جبهه گره زده است، آغاز می‌کند.

کتاب مخاطب را به روزهای حساس سال‌های ابتدایی دفاع مقدس می‌برد و روند شکل‌گیری این یگان، سازمان‌دهی نیروها و حضور آن‌ها در شرایط دشوار جنگ را با جزئیات فراوان روایت می‌کند. در این میان، چهره‌هایی چون حاج احمد متوسلیان، محمدابراهیم همت و محمود شهبازی نقش مهمی در روایت دارند و خواننده با زندگی، تصمیم‌ها، شیوه فرماندهی و روابط میان فرماندهان و رزمندگان آشنا می‌شود.

بخش مهمی از کتاب به حضور تیپ ۲۷ در عملیات‌های بزرگ و سرنوشت‌سازی مانند فتح‌المبین و بیت‌المقدس اختصاص دارد؛ اما جذابیت «همپای صاعقه» تنها در روایت نتیجه عملیات‌ها نیست. نویسندگان با استفاده از اسناد، گفت‌وگوها، مکالمات و روایت‌های دست‌اول، فضای واقعی جبهه را بازسازی کرده‌اند و نشان می‌دهند که پشت هر پیروزی، چه روزهای سختی از برنامه‌ریزی، شناسایی، کمبود امکانات، تصمیم‌های دشوار و ایستادگی وجود داشته است. همین شیوه روایت باعث می‌شود مخاطب در کنار حوادث نظامی، با دوستی‌ها، نگرانی‌ها، شوخی‌ها و روحیه رزمندگانی همراه شود که در دل جنگ مسئولیت‌های بزرگی بر عهده داشتند.

روایت کتاب پس از فتح‌المبین و بیت‌المقدس متوقف نمی‌شود و مخاطب را تا فضای تحولات پس از این عملیات‌ها همراهی می‌کند؛ از جمله مقطعی که نیروهای محمد رسول‌الله (ص) در ارتباط با تحولات لبنان به سوریه اعزام شدند و سپس در تابستان ۱۳۶۱ بازگشتند. این بخش از کتاب از این جهت اهمیت ویژه‌ای دارد که دوره روایت‌شده با یکی از مهم‌ترین فصل‌های زندگی احمد متوسلیان گره می‌خورد؛ یعنی حضور او در لبنان در تیر ۱۳۶۱ و ماجرای ربوده‌شدنش. بنابراین «همپای صاعقه» از نظر زمانی، فقط تاریخچه یک یگان نظامی نیست، بلکه بخشی از زندگی و دوران فرماندهی یکی از چهره‌های مهم دفاع مقدس را نیز در بستری گسترده‌تر از حوادث ایران، جبهه‌های جنگ و منطقه روایت می‌کند.

در مجموع، همپای صاعقه کتابی درباره چگونگی ساخته‌شدن یک حماسه است، نه فقط روایت نتیجه آن حماسه. این اثر نشان می‌دهد پیش از آنکه نام یک لشکر در تاریخ عملیات‌های بزرگ ثبت شود، گروهی از انسان‌ها باید گرد هم بیایند، تجربه کنند، اشتباه کنند، تصمیم بگیرند، اعتماد بسازند و در سخت‌ترین شرایط، مسئولیت بپذیرند. شاید به همین دلیل است که کتاب برای مخاطب امروز نیز فقط یک سند مربوط به گذشته نیست؛ بلکه روایتی از مدیریت در بحران، رفاقت، مسئولیت‌پذیری، شجاعت و تبدیل یک جمع پراکنده به نیرویی منسجم است. «همپای صاعقه» با تکیه بر اسناد، مکالمات و روایت‌های دست‌اول، تلاش می‌کند تاریخ را از زبان کسانی بازگو کند که خود در متن آن ایستاده بودند و به همین سبب، در میان آثار مستند دفاع مقدس جایگاهی ویژه دارد.

همپای صاعقه از ۵۳۰۰ دقیقه فایل صوتی، مکالمات بی‌سیم و اسناد رسمی در فرآیند تحقیق خود استفاده کرده است و در ۱۴ فصل متنی به همراه آرشیو عکس‌های عملیاتی در انتهای کتاب، تدوین شده است. این پروژه با مدیریت و نظارت شهید سعید سلیمانی و همکاری‌های فنی شهید سعید جان‌بزرگی به سرانجام رسیده است.

متن تقریظ رهبر انقلاب بر کتاب همپای صاعقه:

این یک کتاب منبع بسیار غنی و ارزشمند است که از آن می‌توان ده‌ها کتاب و فیلمنامه و زندگینامه استخراج کرد. لحظات و حالات ثبت شده در سراسر این کتاب، همان ظرافت‌های حیرت‌انگیزی است که از مجموع آن، تابلوی پرشکوه و باعظمت عملیاتی چون فتح‌المبین و بیت‌المقدس پدید آمده و برترین‌های هنر جهاد و ایثار و شجاعت و ابتکار را در مجموعه‌ی نمایشگاه بی‌نظیر هنرهای انقلاب اسلامی، نشان می‌دهد.

این مردان بزرگی که نام آن‌ها بسی آسان بر زبان و دل غافل ما می‌گذرد، از جنس همان اخوان صفا و فرسان هیجائند که سید شهیدان سلام‌الله‌علیه آن‌ها را با عظمت و سوز و مهر، مخاطب ساخت و از فقدان آنان غمگین بود. سلام خدا و بندگان برگزیده و فرشتگان و رسولان او نثار روح مطهر آنان باد.

در روز و شب‌هایی از آبان و آذر 86 صفحه به صفحه و سطر به سطر مطالعه و نیوشیده شد.

چرا باید کتاب همپای صاعقه را مطالعه کنیم؟

تا با جزئیات بسیار به عمق عملیات‌های دفاع مقدس نفوذ کنیم. معنای ایثار، شجاعت و رادمردی در راه وطن را تجربه کنیم و درک کنیم که جنگ یعنی چه؟ شهیدان چه کردند؟ و جبهه چگونه کارخانه انسان‌سازی شد؟

کتاب همپای صاعقه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

اگر به تاریخ دفاع مقدس، زندگی و فرماندهی حاج احمد متوسلیان و شهید همت و همچنین شناخت عمیق‌تر عملیات‌های بزرگ سال‌های ابتدایی جنگ علاقه دارید، «همپای صاعقه» اثری پرجزئیات، خواندنی و ارزشمند برای شماست. هم‌چنین دانشجویان علوم نظامی می‌توانند از این اثر بهره‌مند شوند.

برشی از کتاب همپای صاعقه:

هنوز مات و متحیر این واقعه بودیم که باز حاجی رو کرد به من و نهیب زد چرا معطلی؟ برو آن یکی ۱۰۶ را خبر کن بگو متوسلیان می‌گوید بیایید اینجا. زود باش ببینم! راستش از خونسردی حاجی خیلی تعجب کردیم. خود من آن لحظه حکمت تدبیر حاج احمد و قاطعیت چون و چرانا‌پذیر او را نمی‌توانستم هضم کنم. نمی‌دانستم که او می خواهد ولو با خرج کردن جیپ اولی، به جیپ ۱۰۶ دومی امکان بدهد تا شر تانک مزاحم دشمن را که از صبح داشت از بچه‌های گردان ما و برادرهای ارتش تلفات می‌گرفت، از سرکل خط ما رفع کند. جیپ ۱۰۶ دومی از خاکریز مثل جت رفت بالا. گرای تقریبی موضع تانک عراقی را گرفت، سریع پایین آمد. گلوله‌گذاری کرد و جنگی رفت بالا، تیر کمکی را زد و بعد هم تیر دوم؛ که دیدیم برجک تانک عراقی سوت شد توی هوا! حاج احمد نفس عمیقی کشید و در حالی که از سر محبت دستش را به گرده آن خدمه ۱۰۶ می‌زد، رو کرد به طرف بچه‌های گردان و گفت می‌بینید برادرها؟ حتی تانکهای عراق هم به احترام شما کلاه‌هایشان را بر داشته‌اند.