مجموعه دو جلدی قرآن شناسی جلد ششم از مجموعه معارف قرآن است که بر مبنای اندیشههای آیت الله محمدتقی مصباح یزدی نگاشته شده است. مجموعه دو جلدی قرآن شناسی درسگفتارهای استاد در نخستین دورههای آموزشی موسسه پژوهشی امام خمینی (ره) است که پس از بازبینی و ویرایش گوشهای از معارف قرآنی را به مخاطب هدیه میدهد.
قرآن به عنوان معجزه آخرین پیامبر اسلام سالهاست که ماندگار است آن هم بدون هیچ تحریفی. اما راز این ماندگاری چیست؟ میگویند قرآن برای همه اعصار حرف تازه دارد! چطور چنین چیزی ممکن است؟ اصلا حرف حساب قرآن چیست؟ چگونه باید قرآن را شناخت؟ پاسخ این سوالات را در جلد اول کتاب قرآن شناسی جستوجو کنید.
فصل اول کتاب قرآن شناسی به تقسیمبندی عناوین و اوصاف قرآن میپردازد. این فصل در سه بخش پیگیری میشود. بخش نخست این فصل عناوین بیانگر معنای جنسی قرآن را بررسی میکند و علت نامگذاری قرآن به کتاب را تشریح مینماید. پس از این دو بخش دیگر فصل نخست به عناوینی میپردازند که بیانگر خدایی بودن قرآن و نحوه بیان آن میباشند. عناوین و اوصاف قرآن در دو فصل دیگر ادامه مییابند و کتاب از اوصاف ستایشآمیز قرآن چون کریم، مجید و مبارک سخن میگوید. اوصافی چون ذکر و تذکره که بیانگر غفلتزدایی قرآن، نور و هدی که بیانگر روشنگری قرآن، علم و برهان که بیانگر صحت و اتقان محتوا هستند در فصل نخست کتاب تحلیل میشوند.
فصل دوم کتاب از سه درس تشکیل شده است. درس نخست آن واژگان بیانگر نزول قرآن را موشکافی میکند. نازل کننده قرآن، دریافت کننده قرآن و حکمت عربی بودن قرآن موضوعات مطرح شده در درس دوم هستند. درس سوم فصل دوم معنای نزول و انواع آن را آموزش میدهد. این فصل دو نزول تدریجی و دفعی قرآن را مطرح میکند و از آثار نزول تدریجی برای مردم و رسول خدا سخن میگوید.
فصل سوم کتاب با دلایل عقلی و نقلی به خدایی بودن قرآن اشاره میکند. تحدی به قرآن و سیر آیات مربوطه، راههای تشخیص اعجاز قرآن و دلالتهای اعجاز آن در دو درس نخست این فصل آموزش داده شدهاند. اعجاز قرآن وجوه مختلفی دارد چون: اعجاز در هماهنگی و عدم اختلاف، اعجاز در فصاحت و بلاغت، اعجاز از جهت امی بودن رسول خدا (ص). این موارد در فصل سوم مورد بازبینی قرار گرفتهاند.
در پایان فصل چهارم کتاب به این سوال پاسخ میدهد که چرا قرآن تحریفناپذیر است؟ این فصل ضمن بیان دلایل عقلی، روایی، تاریخی و قرآنی نظریات قائلان به تحریف قرآن را نقد میکند.
کتاب در پایان هر فصل خلاصهای از مطالب ارائه شده را بازگو میکند، سوالاتی در اختیار خواننده قرار میدهد که به یادگیری کمک شایانی میکند و منابعی برای مطالعه بیشتر نیز معرفی میکند.
جلد دوم مجموعه قرآنشناسی بر مبنای اندیشههای ناب آیتالله محمدتقی مصباح یزدی اهداف قرآن، امکان فهم و بهرهمندی از قرآن، جواز فهم قرآن و شرایط و روش تفسیر قرآن را زیر ذرهبین قرار میدهد.
خداوند حکیم است و حکیم یعنی وجودی که کاری را بی علت و غایت انجام نمیدهد. در جلد اول مجموعه قرآن شناسی گفتیم که قرآن از جانب خداوند نازل شده است. حال که خدا حکیم است از نزول قرآن چه مقصودی داشته است؟ فصل اول کتاب اهداف قرآن را در سه بعد بینش، گرایش و عمل بررسی میکند. بر این مبنا قرآن به ارائه بینشها و گرایشهای صحیح میپردازد و مخاطب را به تفکر، خردورزی و آگاهی از یگانگی خدا دعوت میکند. پس از این به انذار و تبشیر و نصیحت میپردازد و مخاطبش را به شکرگزاری و تقوای فردی و اجتماعی دعوت میکند.
درس دوم کتاب امکان فهم و بهرهمندی از قرآن را تشریح میکند و با دلایل عقلی دیدگاههای قایل به امتناع فهم را تکذیب میکند و در نقطه مقابل امکان فهم قرآن را با اتکا به عقل، قرآن و روایات تایید میکند.
شاید برای شما هم این سوال پیش آمده باشد که شیعیان و داعشیها هر دو به یک قرآن استناد میکنند. اما چه میشود که شیعه رسول خدا را پیامبر رحمت میداند و داعش چیزی جز قتل عام تبلیغ نمیکند؟ پاسخ این سوال را در درسهای باقیمانده کتاب خواهید یافت. درس سوم کتاب از جواز فهم قرآن میگوید و در برابر موج تفسیر به رای قرآن مقابله میکند. از دیدگاه کتاب در راه بهرهمندی از قرآن موانعی وجود دارد. ظلم، گناهکاری و دروغگویی، باور نداشتن آخرت و پیروی از هوای نفس برخی از این موانع هستند.
درس پنجم شرایط علمی تفسیر قرآن و روش تفسیر را شرح میدهد. در قرآن محکم و متشابه وجود دارد و برای استنتاج از قرآن باید به محکمات تکیه نمود.
درسهای باقیمانده کتاب از نسخ، تأویل و تفسیر و بطن قرآن، جهانی بودن و جاودانگی قرآن و جامعیت آن میگویند.
تا قرآن را بهتر بشناسیم و در دنیای شبهات از عقاید خود حمایت کنیم.
طلاب و دانشجویان، علاقهمندان به علوم قرآنی و پژوهشگران قرآن مخاطبان این جستار هستند.
بر اساس روایات رسیده از پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) آیات قرآن معانی متعددی دارند. برخی معانی که از ظاهر الفاظ و عبارات به دست میآید، ظاهر قرآن و معانی دیگر از بطون و معانی درونی قرآن به شمار میآیند. ظاهر قرآن با توجه به اصول محاوره عقلایی، قابل فهم است؛ ولی معانی باطنی قرآن را باید از آگاهان فرا گرفت.
شــبکه توزیـع کتابهای شـاخص با ۱۰ تا ۲۵ درصد تخفیف همیشگی ارسال کمهزینه پستی به تمام ایران
نظرات