کتاب قرآن شناسی جلد ششم از مجموعه معارف قرآن است که بر مبنای اندیشههای آیت الله محمدتقی مصباح یزدی نگاشته شده است. مجموعه دو جلدی قرآن شناسی درسگفتارهای استاد در نخستین دورههای آموزشی موسسه پژوهشی امام خمینی (ره) است که پس از بازبینی و ویرایش گوشهای از معارف قرآنی را به مخاطب هدیه میدهد.
قرآن به عنوان معجزه آخرین پیامبر اسلام سالهاست که ماندگار است آن هم بدون هیچ تحریفی. اما راز این ماندگاری چیست؟ میگویند قرآن برای همه اعصار حرف تازه دارد! چطور چنین چیزی ممکن است؟ اصلا حرف حساب قرآن چیست؟ چگونه باید قرآن را شناخت؟ پاسخ این سوالات را در کتاب حاضر جستوجو کنید.
فصل اول کتاب قرآن شناسی به تقسیمبندی عناوین و اوصاف قرآن میپردازد. این فصل در سه بخش پیگیری میشود. بخش نخست این فصل عناوین بیانگر معنای جنسی قرآن را بررسی میکند و علت نامگذاری قرآن به کتاب را تشریح مینماید. پس از این دو بخش دیگر فصل نخست به عناوینی میپردازند که بیانگر خدایی بودن قرآن و نحوه بیان آن میباشند. عناوین و اوصاف قرآن در دو فصل دیگر ادامه مییابند و کتاب از اوصاف ستایشآمیز قرآن چون کریم، مجید و مبارک سخن میگوید. اوصافی چون ذکر و تذکره که بیانگر غفلتزدایی قرآن، نور و هدی که بیانگر روشنگری قرآن، علم و برهان که بیانگر صحت و اتقان محتوا هستند در فصل نخست کتاب تحلیل میشوند.
فصل دوم کتاب از سه درس تشکیل شده است. درس نخست آن واژگان بیانگر نزول قرآن را موشکافی میکند. نازل کننده قرآن، دریافت کننده قرآن و حکمت عربی بودن قرآن موضوعات مطرح شده در درس دوم هستند. درس سوم فصل دوم معنای نزول و انواع آن را آموزش میدهد. این فصل دو نزول تدریجی و دفعی قرآن را مطرح میکند و از آثار نزول تدریجی برای مردم و رسول خدا سخن میگوید.
فصل سوم کتاب با دلایل عقلی و نقلی به خدایی بودن قرآن اشاره میکند. تحدی به قرآن و سیر آیات مربوطه، راههای تشخیص اعجاز قرآن و دلالتهای اعجاز آن در دو درس نخست این فصل آموزش داده شدهاند. اعجاز قرآن وجوه مختلفی دارد چون: اعجاز در هماهنگی و عدم اختلاف، اعجاز در فصاحت و بلاغت، اعجاز از جهت امی بودن رسول خدا (ص). این موارد در فصل سوم مورد بازبینی قرار گرفتهاند.
در پایان فصل چهارم کتاب به این سوال پاسخ میدهد که چرا قرآن تحریفناپذیر است؟ این فصل ضمن بیان دلایل عقلی، روایی، تاریخی و قرآنی نظریات قائلان به تحریف قرآن را نقد میکند.
کتاب در پایان هر فصل خلاصهای از مطالب ارائه شده را بازگو میکند، سوالاتی در اختیار خواننده قرار میدهد که به یادگیری کمک شایانی میکند و منابعی برای مطالعه بیشتر نیز معرفی میکند.
تا قرآن را بهتر بشناسیم و در دنیای شبهات از عقاید خود حمایت کنیم.
طلاب و دانشجویان، علاقهمندان به علوم قرآنی و پژوهشگران قرآن مخاطبان این جستار هستند.
آیات تحدی با چهار تعبیر مختلف از مردم خواستهاند که همانند قرآن را بیاورند. در آیه 88 سوره اسراء تعبیر «بمثل هذا القرآن»، در آیه 34 سوره طور گفتار «بحدیث مثله» و در دیگر آیات تحدی، یک سوره میطلبد با عبارت «بسوره من مثله».
نظرات