مجموعه کتاب تا ابد زندگی در جلد دهم خود با عنوان ملاقات با اعمال 2 به شرح احادیث کتاب المعاد بحارالانوار میپردازد. استاد محمدرضا عابدینی در این اثر مخاطب را در برابر اعمالش قرار میدهد تا قبل از مواجه با آنها فکری به حال اصلاح نفسمان بکنیم.
امام صادق (ع) میفرمایند: «هَلِ الدِّینُ إِلَّا الحُبُّ فِی اللهِ وَالبُغضُ فِی اللهِ؛ آیا دین، جز دوستی در راه خدا و دشمنی در راه خداست؟»
همین دوستیها و دشمنیهاست که میتواند محور اعمال انسان قرار گیرد و حقیقت کردار او را شکل دهد. بر همین اساس، کتاب «تا ابد زندگی» نخستین باب خود را با عنوان «نورانیت اهل محبت الهی» آغاز میکند و در ادامه، به احسن بودن همه اسماء الهی میرسد. در این باب، احوال متقین و مجرمین در قیامت بررسی میشود و موضوعاتی چون مراتب محبت و بغض نسبت به دیگران، معیار حب و بغض برای دنیا یا خدا، همراهی «تولّی» با «تبرّی» و تأثیر محبت فیالله بر محب و محبوب مورد توجه قرار میگیرد.
جلسهای دیگر از کتاب با این پرسش آغاز میشود که: «چرا خداوند تبارک و تعالی برای ایجاد دوستی، اجر فراوانی قرار داده و آن را معادل نور دانسته است؟» یکی از پاسخها آن است که حقیقت ولایت، انسان را به ولایت الهی میرساند و ثمره ولایت و سرپرستی خداوند، رهایی از خوف و حزن است؛ چنانکه قرآن کریم میفرماید: «أَلَا إِنَّ أَولِیَاءَ اللَّهِ لَا خَوفٌ عَلَیهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ».
کتاب همچنین به درک حقیقت اعمال صالح و ثمرات آنها میپردازد، انگیزه صحیح از زیارت مؤمنان را تشریح میکند و از تأثیر حسنظن در رسیدن به کمالات سخن میگوید. از امام رضا (ع) نقل شده است: «هر کس برادر مؤمنش برای حاجتی به سوی او بیاید، آن رحمتی از جانب خداست که به سوی او جاری شده است.» استاد عابدینی با تبیین این معارف، مخاطب را در مسیر اتصال به ولایت اهلبیت (ع) قرار میدهند.
کتاب در ادامه، حقیقت اعمال انسان و بازتاب آنها در قیامت را در برابر دیدگان مخاطب تصویر میکند و به موضوعاتی چون عقاب مانع زکات، زمینههای بخل و سرانجام بخیل در قیامت، ثواب یاری رساندن به مؤمن، تشویق به تشکیل جامعه ایمانی، ارزش لباس پوشاندن بر تن مؤمن، عوامل آسان شدن مرگ، تأثیر گناه در تزلزل گرایشها و بینش انسان و عذاب دشمنی با دین میپردازد. «تا ابد زندگی» با نگاهی دقیق و روایی، مخاطب را به تأمل در حقیقت اعمال و آثار ماندگار آنها در مسیر زندگی ابدی فرامیخواند.
تا از شک پیرامون معاد به یقین برسیم. معاد، جایگاه ویژهای در منظومه معارف دینی دارد؛ به گونه ای که بسیاری از آموزههای دینی در پرتو معاد به روشنی درک میشوند و بدون آن دریافت همه ابعاد این منظومه ناممکن است. بر این اساس بحث از «معاد» نه تنها موجب شناخت زندگی پس از مرگ میشود، بلکه در انسانشناسی، عدل، نبوت و امامت نیز مؤثر است؛ و حتی شناخت دقیق «توحید» نیز در سایهسار حقیقت «معاد» میسر میشود؛ زیرا قیامت روز بروز «توحید» است. معاد نه تنها چنین نقشی در تبیین نظام اعتقادی دارد، بلکه در مباحث تربیتی و سلوکی نیز تأثیرگذار است، کما اینکه بحث «معاد» میتواند به عنوان یکی از پایههای مهم الگوی حکمرانی جامعه اسلامی نقشآفرینی کند.
طلاب، پژوهشگران حوزه معاد، افرادی که میخواهند شک پیرامون معاد را به یقین برسانند و عموم اندیشمندان مذهبی.
امام حسن مجتبی فرمود: علمای شیعیان ما که بر پا دارندگان ضعفای محبان ما و اهل ولایت ما هستند روز قیامت میآیند در حالی که نور از تاجهایشان ساطع است و بر سر هر یک از آنان تاجی است که آن انوار را در مواقف قیامت و خانههای آن تا هزار سال میپراکند. پس شعاع تاجهایشان در تمام آن مواقف پراکنده میشود؛ پس آنجا یتیمی که سرپرستی او را کردهاند و از ظلمت جهل و حیرت سرگردانی آن بیرونش آوردهاند نمیماند مگر آن که به شعبهای از انوار آنان آویزان میشود. پس آنان را بالا میبرند تا آنان را در موازات دیوارهای غرفههای بهشتی میرسانند و سپس آنان را به منازل مهیا شده برایشان در جوار اساتید و معلمانشان و در محضر امامانشان که در دنیا دیگران را به سمت آنان فرا میخواندند فرود میآورند؛ پس هیچ ناصبی از ناصبیان نمیماند که از شعاع آن تاجها به او میخورد مگر آن که دو چشمش کور میشود و دو گوشش کر و زبانش لال میگردد و عذابی شدیدتر از شعلههای آتش بر او وارد میشود و آنان را برمیدارند تا به آتشبانان میدهند و آنان نیز آن نواصب را به میان آتش جهنم میفرستند.
نظرات