کتاب پسر آقای دادستان زندگی شهید محمدحسن قدوسی را از زبان مادر روایت میکند. مریم شریفی پس از پنجاه ساعت مصاحبه با، نجمالسادات طباطبایی، دختر علامه محمدحسین طباطبایی، زندگی شهیدی را روایت میکند که علیرغم اتصال به پایگاههای قدرت سیاسی چشم از دنیا گرفت و مسیر رزمندگی در دوران دفاع مقدس را برگزید.
برای روایت پسر آقای دادستان ابتدا باید جایگاه خانواده وی را مرور کرد. محمدحسن قدوسی نوه دختری علامه طباطبایی میباشد. پدر این شهید بزرگوار، شهید آیتالله علی قدوسی است. آیتالله علی قدوسی، روحانی مبارز و از مخالفان حکومت پهلوی، از بنیانگذاران و مدیران مدرسه علمیه حقانی و مؤسس مکتب توحید بود. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مسئولیت دادستانی انقلاب را بر عهده گرفت و سرانجام در ۱۴ شهریور ۱۳۶۰، تنها چند ماه پس از شهادت فرزندش، محمدحسن، در جریان انفجار دادستانی به شهادت رسید. تربیت شاگردان و مدیران اثرگذار از میراث ماندگار اوست. پس شهید محمدحسن قدوسی از دو شخصیت برجسته که هرکدام در تاریخ معاصر ایران جایگاه ویژهای داشتهاند، بهرهمند شدهاند، اما هیچگاه از قدرت پدر سوءاستفاده نکردند. تنها زمانی پدر از قدرت خویش برای فرزندش استفاده کرد که حسرت او را در جاماندن از عملیات مشاهده کرد و با نامهای درخواست کرد که حسن را فردا با اولین پرواز موجود هواپیماهای جنگی به اهواز بفرستند تا بتواند به همرزمانش در عملیات ملحق شود.
کتاب پسر آقای دادستان پنجرهای است به زندگی در خانوادهای که علم، اخلاق، مبارزه و مسئولیت اجتماعی در آن به هم گره خوردهاند. قرار است در این کتاب بخشی از زندگی خانوادگی و منش تربیتی علامه طباطبایی را به دور از جایگاه علمی ایشان ورق بزنیم. داستان از روزگار کودکی نجمالسادات آغاز میشود و گذشتههای خانوادگی و ریشههای فرهنگی خانواده وی را مرور میکند. کتاب فضای تربیتی خانواده طباطبایی و حضور پررنگ علامه در خانواده را به خوبی تصویر میکند تا میرسد به زندگی مشترک نجمالسادات طباطبایی و آیتالله علی قدوسی.
در ادامه، روایت به تولد و دوران کودکی محمدحسن میرسد و خواننده با فضای خانهای آشنا میشود که در آن تربیت دینی، علمآموزی، نظم، اخلاق و دغدغههای اجتماعی اهمیت ویژهای دارند. این مسیر، به نوجوانی، تحصیل، شکلگیری شخصیت و فعالیتهای اجتماعی و مبارزاتی محمدحسن میرسد. محمدحسن که دانشجوی جامعهشناسی دانشگاه مشهد بود و در فعالیتهای دانشجویی و انقلابی حضور داشت سر نترسی داشت و در گروه دانشجویان پیرو خط امام قرار گرفت و در فضای پرالتهاب سالهای نخست انقلاب فعالیت بسیار میکرد و سرانجام به حضور او در جبهه و شهادتش در هویزه ختم میشود.
کتاب پسر آقای دادستان از بغض مادر در فقدان پسرش میگوید، از دست تیرخورده فرزندی که سیزده بار عمل میشود. از بغض آیت الله علی قدوسی میگوید که وقتی خبر شهادت فرزندش را میدهند تنها از احوال دیگر همرزمان پسرش پرسوجو میکند. همچنین کتاب گوشهای از فعالیتهای شهیدان بهشتی و قدوسی، در احیای حوزههای علمیه را بازگو میکند.
مخاطب در این اثر با منش تربیتی خانواده بزرگی چون علامه طباطبایی آشنا میشود، واژه شهید را از منظر مادر معنا میکند نه اینکه او را قهرمانی خارقالعاده بیابد. این اثر نشان میدهد شهید مجموعهای از روابط، سلایق، آرزوها و عواطف انسانی است که از قرار گرفتن در مسیر شهادت از آنها دل بریدن میخواهد. علاوه بر اینها مخاطب با تاریخ جنگ و روزهای پس از انقلاب نیز آشنا میشود.
علاقهمندان به تاریخ دفاع مقدس و انقلاب، افرادی که میخواهند با ترکیب متعادلی از سیاست و قدرت در مسیر آرمان انقلاب مواجه شوند، دوستداران شخصیت بزرگی چون علامه طباطبایی و افرادی که به ادبیات پایداری و زندگینامه شهدا علاقهمند هستند.
حسن مستقیم پیش سید حسین رفت که فرمانده سپاه هویزه بود. دو ماه از جبهه رفتنش میگذشت که یک روز بیخبر آمد. عجله داشت. میگفت: «بچه ها گفتن دلمون میخواد بریم دیدار امام و جز این ارزویی نداریم. ما هم، با یکی دو تا اتوبوس بچهها رو آوردیم که بریم جماران. توی تهران هم یک جایی رو برای استراحتشون هماهنگ کردیم». از خانه یک قابلمه بزرگ برد که برای همرزمانش غذا درست کنند. رفت و شب برگشت. گفت: «میخواستم بعد از دیدار با امام همراه بچهها برگردم منطقه اما با شوخی و خنده من رو از اتوبوس انداختن پایین. گفتن تو چند وقته مادرت رو ندیدی باید بری خونه. آمد خانه اما چه آمدنی؟! دلش پیش رفقایش جا مانده بود. مدام با حسرت میگفت: «عملیات در پیشه اینها من رو گذاشتن و رفتن میدونم از عملیات جا میمونم.» آن قدر افسوس خورد که عاقبت پدرش گفت: «دلت میخواد بری به عملیات برسی؟ باشه من میفرستمت بری. آقای قدوسی نامهای نوشت و درخواست کرد که حسن را فردا با اولین پرواز هواپیماهای جنگی به اهواز بفرستند تا بتواند به همرزمانش در عملیات ملحق شود.
نظرات