کتاب وحدت و ولایت برگرفته از سخنان استاد محمدرضا عابدینی است که با تحقیق و نگارش محمد زینی و محمدحسین حکاک تالیف شده است. این اثر مبانی و راهکارهای تحقق وحدت در جامعه ولایی را در پرتو اندیشه استاد عابدینی تشریح میکند.
حتما شما هم با سیاست «تفرقه بنداز و حکومت کن» آشنایی دارید؛ سیاستی که سالهاست استعمارگران بزرگ جهان از آن برای پیاده کردن اهداف شوم خود استفاده کرده و میکنند. این رویکرد شوم، از دیرباز یکی از صدها برنامه دشمن در مسیر نابودی نظام اسلامی بوده است. در مقابل دستورات و آموزههای توحیدی اسلام مبدا تا مقصد حیات را بر مبنای وحدت ترسیم میکند و از اعتصام به ریسمان محکم الهی در خط سیر حیات میگوید. کتاب وحدت و ولایت بر اساس مباحث درسی تفسیر المیزان ذیل آیات 103 به بعد سوره مبارکه آل عمران، که بر مبنای وحدت بر مدار ولایت است، بیان گردیده است. این اثر وحدت را به واژه اسلامی گره میزند و توحید را عامل یکپارچگی جامعه اسلامی میداند.
فصل اول کتاب وحدت را اساس هستی و عامل کمال انسان میداند و وحدت را در کمال فردی، کمال نوعی و حرکت کلی عالم ترسیم میکند. این فصل نشان میدهد وحدت در مرتبه جامعه انسانی، در نظام رحم و خانواده و در مراتب جمادی، نباتی و حیوانی وجود انسان ساری و جاری است. پس از آن وحدت تشریعی منطبق با وحدت تکوینی عالم و تشریع وحدت در حیات اجتماعی با اعتصام به حبل الهی در قرآن بررسی میشوند.
فصل دوم کتاب به تبیین مفهوم وحدت حقیقی و پایدار میپردازد و بیان میکند که تنها راه دستیابی به چنین وحدتی، اعتصام به حبلالله و پیوند با محور الهی است. اتحادهایی که بر پایه منافع مشترک و دلبستگیهای دنیوی شکل میگیرند، موقتی و ناپایدارند و با پایان یافتن منافع، به اختلاف و دشمنی تبدیل میشوند. در ادامه، نویسنده به دنبال شناسایی مصداق واقعی حبلالله است؛ مصداقی که محدود به زمان، سن، نژاد، زبان و فرهنگ خاصی نباشد و بتواند زمینه پیوند و همبستگی میان همه انسانها را فراهم آورد.
فصل سوم نقش حب و بغض الهی در شکلگیری وحدت حقیقی را تبیین میکند. در این فصل، نویسنده به تبیین نقش محبت و بغض الهی در ایجاد پیوندی عمیق و پایدار میان انسانها میپردازد. از نگاه او، محبت و دشمنی در راه خدا از بنیادیترین ارکان ایمان و از محکمترین عوامل پیوند میان مؤمنان است. برخلاف محبتهای دنیوی که غالباً بر اساس منافع و علایق زودگذر شکل میگیرند و ممکن است به اختلاف و تفرقه بینجامند، محبت الهی زمینهساز وحدتی حقیقی و پایدار است. نویسنده در ادامه، ولایت الهی را محور این وحدت معرفی میکند و با تبیین جایگاه امام معصوم و کتاب الهی، نشان میدهد که تمسک به حبلالله و برقراری روابط ولایی میان مؤمنان، زمینهساز نجات، هدایت و رسیدن به وحدت حقیقی است.
فصل چهارم سیر جمعی از اتحاد در نظام ابدان تا تألیف قلوب را مساله خویش ساخته است. در این فصل، نویسنده چگونگی شکلگیری اتحاد و گذار از پیوندهای ظاهری و اجتماعی به وحدت حقیقی قلبی را بررسی میکند. در ابتدا، به نقش اعتصام به حبلالله در بازگشت به روابط مبتنی بر محبت الهی و جایگاه تألیف قلوب بهعنوان فعلی الهی میپردازد. سپس با تفکیک اتحاد مجازی و حقیقی، نشان میدهد که روابط اجتماعی و پیوندهای بیرونی، اگر بر پایه منافع دنیوی شکل گرفته باشند، از پایداری لازم برخوردار نیستند و با تغییر منافع ممکن است از هم بگسلند. ازاینرو، اتحاد حقیقی صرفاً به معنای کنار هم قرار گرفتن افراد و اشتراک در منافع نیست، بلکه نیازمند پیوندی عمیق میان دلهاست؛ پیوندی که از روابط اجتماعی آغاز میشود و با عبور از انگیزههای دنیوی، به تألیف قلوب و وحدت پایدار میانجامد.
دو فصل پایانی کتاب با ارائه راهکارهایی مخاطب را به مقابله با دشمن دعوت میکند تا از رهگذر رسیدن به اتحاد شکستناپذیری جامعه اسلامی تضمین شود.
مطالعه کتاب «وحدت و ولایت» فرصتی است برای شناخت عمیقتر مفهوم وحدت حقیقی و ریشههای شکلگیری همبستگی پایدار در جامعه. این کتاب با تکیه بر آموزههای قرآنی، به این پرسش پاسخ میدهد که چه عاملی میتواند انسانها را فراتر از تفاوتهای قومی، فرهنگی و اجتماعی در کنار یکدیگر قرار دهد. مطالعه آن به مخاطب کمک میکند تا تفاوت میان اتحادهای زودگذر و وحدت مبتنی بر اعتقادات الهی را بهتر بشناسد و با مفهوم حبلالله و نقش ولایت در ایجاد پیوندی پایدار میان انسانها آشنا شود.
عموم مردم ایران عزیزمان که دل در گرو وطن دارند و راه اعتلای وطن را در مقابله با دشمن ترسیم میکنند، مخاطبان این نوشتار هستند.
بر این اساس اصل سلوک توحیدی حرکت از کثرت به وحدت و از تفرقه به جمعیت است. حرکت از تشتت و تفرقه امیال و هواهای نفسانی به وحدت در مقصد و ورد واحد شدن همه خواستههای انسان در همه مراتب قوای وجودی انسان در درون فرد و حرکت از تفرقه و تشتت امیال و خواستههای افراد انسانی به سوی خواسته و هدف واحد و وحدت همه افراد انسانی در حیات جمعی با اتحاد روحانی و تألیف قلوب و جهت واحد پیدا کردن همه حرکتها و خواستهها در جهت حبّ الهى و قرب الهى.
نظرات