کتاب فلسفه سیاسی آیتالله خامنهای به قلم محسن مهاجرنیا پژوهشی عمیق در راستای رسیدن به آیین اجتماع، شهروندی، شهریاری و سعادت در دیدگاه رهبر معظم انقلاب است.
فلسفه سیاسی چیست؟ در این واژه سه معنا قابل تصور است.
یک معنای عام که هر گونه تامل و اندیشهورزی عقلانی در زمینه زندگی سیاسی و نظم عمومی و حیات جمعی را شامل میشود. دوم معنای خاص که شاخهای از فلسفه است که علم سیاست را مورد مطالعه و بررسی قرار میدهد. معنای سوم، فلسفه سیاسی اصطلاح ترکیبی است از اضافه فلسفه به مقوله سیاست که به مثابه دانش درجه اول است.
در این نوشتار، معنای اول فلسفه سیاسی مورد نظر است. بنابراین، فلسفه سیاسی دانشی است که با رویکرد و روش عقلانی درباره مطلوبیتهای زندگی سیاسی انسانها بحث میکند و به دنبال این است که «بهترین نوع زندگی اجتماعی»، «بهترین رژیم سیاسی»، «بهترین تعامل اجتماعی» و «بهترین غایت زندگی سیاسی» را تبیین کند. هدف فلسفه سیاسی نوعی پدیدارشناسی سیاست است و به همین دلیل، فلسفه سیاسی از روزمرگی علم سیاست، جامعهشناسی و فقه سیاسی فاصله میگیرد. خلاصه اینکه در کتاب حاضر به دنبال غور در اندیشههای سیاسی رهبر انقلاب در حوزه فلسفه سیاسی هستیم آن هم با تمام ملزوماتی که ذکر آن گذشت. در واقع به دنبال پاسخگویی به سوالات زیر هستیم:
روش فهم فلسفه سیاسی آیت الله خامنهای چیست؟
مبانی فلسفه سیاسی آیت الله خامنهای کداماند؟
مناسبات زندگی فرد و جامعه در فلسفه سیاسی آیتالله خامنهای چیست؟
زندگی شهروندی در فلسفه سیاسی ایشان چه جایگاهی دارد؟
جایگاه زمامداری در فلسفه سیاسی آیتالله خامنهای چیست؟
و جهت گیریهای غایی و آرمانی در فلسفه سیاسی آیتالله خامنهای چیست؟
بر این اساس پژوهش حاضر در ابتدا به زندگی و شرح حال رهبر انقلاب اشاره میکند و ضمن ارائه چارچوب نظری پژوهش، مفاهیم اساسی و مبانی فلسفه سیاسی را بازگو میکند. مبنای نخست فلسفه سیاسی در اندیشه رهبر انقلاب این است که همه جهان مخلوق الهی است و هیچ چیز از دایره قدرت خداوند خارج نیست. دومین مبنای فلسفه سیاسی این است که انسان در مقابل خدا قرار نمیگیرد، بلکه مخلوق الهی و دارای سرشت الهی است. و سومین مبنای این است که عالم و جامعه انسانی به سمت کمال و حاکمیت حق در حرکت است.
دیگر فصل کتاب موضوعاتی چون آیین اجتماع در حوزه فرد و جامعه، دین و سیاست، قانون در جامعه، عدالت و امنیت در جامعه را واکاوی میکند.
آیین شهریاری، مردم سالاری دینی، آیین سعادت، کمال و فضیلت در فلسفه سیاسی و نظم ولایی اهم موضوعات بررسی شده در فصلهای چهارم و پنجم کتاب هستند.
تا ضمن آشنایی با بینش سیاسی رهبر انقلابمان، تبیینگر مبانی فکری و اصول سیاسی انقلاب باشیم.
سیاستمداران، دانشجویان و اساتید حوزه علوم سیاسی، روشنفکران، پژوهشگران انقلاب ایران و اندیشههای رهبری مخاطبان این پژوهش هستند.
در فلسفه سیاسی فضیلت امر واحدی تلقی شده است، اما فضایل را به گونههای مختلفی تقسیم کردهاند. گاهی آن را به حسب انگیزههای آن به فضایل مادی و معنوی یا فضایل دنیوی و اخروی تقسیم کردهاند و گاهی به اعتبار منابع و ماهیت افعال فاضلانه به سه گونه فضایل دینی، فضایل اخلاقی و فضایل عقلی تقسیم نمودهاند.
در فلسفه سیاسی آیتالله خامنهای فضایل دینی با روش توحیدی از رهاورد وحی به دست میآیند. فضایل اخلاقی را هیئات و استعدادهای طبیعی می دانند که بر اثر تکرار خیرات و افعال جمیله ایجاد می شوند. فارابی این فضیلت را فضیلت رئیسه مینامد که جزء نزوعی نفس محسوب شده و آن را به چهار بخش اخلاقی، عفت، شجاعت، سخاوت و عدالت تقسیم کردهاند.
نظرات