کتاب ظرفی که ترک برداشت جلد اول از مجموعه تفسیر تربیتیِ استاد محسن عباسی ولدی است که به جایگاه وسع و ظرفیت وجودی در تربیت می‌پردازد.

در سایه تفسیر آیات قرآن، تلاش فقها و غور در احادیث، هزاران نکته فقهی حاصل می‌شود. به نظر می‌رسد ما آنقدر که به آیات نگاه فقهی داشته‌ایم، نگاه تربیتی نداشته‌ایم! کتاب تفسیر تربیی در تلاش است تا این سنت مغفول مانده را احیا کند. کتاب کار خود را با آیه «لَا یُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا» آغاز می‌کند و مخاطب را به سوی واژه وسع سوق می‌دهد.

گفتار اول کتاب جایگاه وسع و ظرفیت انسان در تکلیف و تربیت را تبیین می‌کند. این فصل با طرح سوال «خدا که می‌دونه این تکلیف، بزرگتر از حد و اندازه منه، پس چرا اون رو روی دوشم گذاشته؟»  نشان می‌دهد که خدا همواره تناسب بین توان و تکلیف را رعایت می‌کند. نتیجه بی‌توجهی به وسع، توجه به تفاوت ظرفیت‌ها و ارائه درددلی از قرآن برای قرار دادنش در مسیر زندگی برخی از موضوعات این فصل هستند.

گفتار دوم کتاب به مساله عواقب نادیده گرفتن ظرفیت در مسیر تربیت اختصاص دارد. این فصل نشان می‌دهد که اگر کسی بیشتر از وسعش به خودش تکلیف کند، خلاف مسیر تربیت حرکت کرده است. استاد عباسی خاطر نشان می‌سازند که حالاتی که از تحمیل تکالیف بیشتر از وسع، در آدمی به وجود می‌آیند، دقیقا مانند بادکنک پرباد عمل می‌کند. این باد بیش از حد اگر چه سبب بزرگ شدن بادکنک شده است، اما پوسته بادکنک را نازک‌تر ساخته است که آن را به مرز انفجار رسانیده است. لذا نباید تکالیف معنوی بیشتر از وسع را بر گردن خودمان یا فرزندان‌مان تحمیل کنیم.

کتاب در پنج گفتار دیگر از آزاد کردن ظرفیت، افزایش ظرفیت، تناسب بین نعمت و ظرفیت، دوگانه تلاش و ظرفیت، وسع اجتماعی و تداوم بر عمل در راستای گسترش ظرفیت سخن می‌گوید.

چرا باید کتاب ظرفی که ترک برداشت را مطالعه کنیم؟

تا با نگاهی تفسیری به آیات و روایات مسیر گسترش وسع در راستای تربیت را هموار سازیم.

کتاب ظرفی که ترک برداشت را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مربیان و معلمان، افرادی که در حوزه کار تربیتی فعالیت دارند، والدین و عموم روانشناسان و مشاوران مخاطبان این یادداشت هستند.

برشی از کتاب ظرفی که ترک برداشت:

شاید به نظر برسه بعضی از واجبات و محرّمات در حد توان و وسع خیلی از انسان‌ها نیست، چون با اینکه دوست ندارن گناه کنن اما مرتکب حرام میشن، یا واجبات شون رو ترک میکنن. باید به این نکته توجه داشت که وسع یه ظرفیته. اگه ما این ظرفیت رو با چیزهای دیگه پر کنیم توانمون برای انجام تکالیف کم میشه. اینجا کم شدن توان به این دلیل نیست که ظرفیت نداریم یا ظرفیت مون کمه بلکه به این خاطره که ظرفیت رو با چیز دیگه‌ای اشغال کردیم. فرض کنید یه بطری یک لیتری داریم و میخوایم توش آب بریزیم اما قبل از آب ریختن اون بطری رو با شن پر کردیم. حالا که میخوایم توش آب بریزیم آب کمی توش جا میشه. اول باید شن ها رو از تو بطری در بیاریم بعدش می‌بینیم که یک لیتر آب به راحتی توش جا میگیره.