کتاب باورها و اعتقادات در عصر پروپاگاندا به قلم آنکه فینگر و مانوئلا واگنر مجموعهای غنی و چند وجهی از تاملات نظری و عملی درباره مفهوم باور است. فینگر و واگنر که از محققان برجسته حوزه علوم ارتباطات، فلسفه، روانشناسی، علوم اجتماعی و مطالعات دینی هستند توانستهاند در اثر پیشرو با تمرکز بر ریشهها و تاثیرات روانشناختی، اجتماعی و آموزشی باورها، مبانی معرفتشناختی لازم برای فهم پروپاگاندا و چالشهای مرتبط با آن را ارائه دهند.
باورهای ما از کجا نشأت میگیرد؟ آنها چگونه زندگی ما را تحت تاثیر قرار میدهند؟ نقش رسانه در شکلگیری باورها چیست؟ اگر رسانهها بر باورها اثر میگذارند، چگونه میتوان اخبار جعلی را از اخبار صحیح تفکیک کرد؟ کتاب حاضر تلاش علمی و مستدل برای پاسخ گویی به این سوالات است.
فینگر و واگنر در مقدمه کتاب با عنوان «مولفههای جدید برای سوگیری باور و اعتقاد» به مسئله چگونگی شکلگیری آگاهی و تأثیر باورهای شخصی بر کنشهای فردی و جمعی در عصر اطلاعات نادرست میپردازند. آنها با تحلیل انتقادی ریشه باورهای خود و نقش رسانهها در قطببندی جوامع راهنمای نظری خوبی برای بررسی تأثیر شبکههای اجتماعی در ایران فراهم آوردند. این مقدمه ابزارهای سودمندی برای درک تعامل باورها با هویت و سواد رسانهای فراهم میکند تا بتوانند ترمیم شکافهای اجتماعی را از طریق گفت وگوی سازنده دنبال کنند.
فصل دوم برای روان شناسان منبعی غنی است، زیرا نویسندگان این فصل باورها را تعهدات هویتی تعریف میکنند که میتوانند به کنشهای سازنده یا مخرب منجر شوند. تحلیل چگونگی تأثیر باورها بر رفتارهای اجتماعی و فردی، پیوند میان باورها و پروپاگاندا، ریشههای روانشناختی تعارض در باورها پارهای از مطالب مطرح شده در این فصل هستند.
فصل سوم برای معلمان مفید است زیرا فضای رسانه را در شکلگیری باورها بررسی میکند. فصل سوم به عنوان منبعی برای درک نقش فضای رسانهای در شکلگیری باورها موثر است و مخاطب میتواند این مفاهیم را در تحلیل تأثیر شبکههای اجتماعی در ایران به کار ببرند
روان شناسان و پژوهشگرانِ رویکردهای الهیاتی به مسائل در فصل چهارم به باورها به عنوان تعهدات اخلاقی مینگرند. این فصل مخاطب را به شناخت ارزشهای زیربنایی باورهایش میرساند.
فصل پنجم برای روحانیون مهم است زیرا باورها را فرایندی پویا در بستر دینی می بیند. فصل پنجم برای تحلیل نقش باورهای دینی در شکلگیری هویتهای اجتماعی در ایران سودمند است و مخاطبان میتواند با اتکا به معلومات این فصل پروژههای تطبیقی میان فرهنگها را دنبال کنند. تحلیل نقش باورهای دینی در زندگی روزمره مؤمنان برخی از نتایج این فصل است.
پژوهشگران حوزه روان شناسی سیاسی و روزنامه نگاران در فصل ششم با کارکرد روانی- اجتماعی باورها و تنوع نظریات آشنا میشوند. بحث های این فصل به شناخت خطرات و فواید باورهای اخلاقی در جوامع چند فرهنگی کمک می کند تا چگونگی شکل گیری هویت جمعی در این جوامع را بررسی کنند.
کتاب در شش فصل دیگر ریز و درشت دوگانه باور و اعتقاد با پروپاگاندا را تحلیل میکند تا راهگشای مخاطب در برابر اخبار جعلی باشد.
تا در دنیای اخبار جعلی راه را از بیراهه تشخیص دهیم و در موج رسانههای دروغ افکن اسیر نشویم، تا باورهایمان بر حقیقت استوار باشد.
دانشجویان، معلمان، اساتید دانشگاه، روانشناسان، خبرنگاران و اهالی فرهنگ و رسانه مخاطبان این نوشتار هستند.
تا وقتی دلیل هر کاری فقط تفاوت بیرونیای باشد که ایجاد میکند داریم بذر ناامیدی خودمان را میکاریم و خودمان را به شرایط زنجیر میکنیم. همچنین به خودمان اجازه میدهیم از دوروییمان احساس بدی نداشته باشیم. تنها جوابهای مثبتی که به این سؤالها و مشکلات میتوانیم بدهیم، آنهاییاند که به صداقت، راستی و فضیلتهای مشابه اشاره دارند. حتی وقتی کارها و تصمیمهایمان در دنیا تفاوت کمی بکنند یا نکنند باز هم شخصیت خودمان را متفاوت میکنند.
نظرات