تقریظ در لغت به معنای ستودن، تحسین کردن و تمجید نوشتن است. در ادبیات جهانی، چیزی که ما به آن «تقریظ» میگوییم، معمولاً با عنوانهایی مثل Foreword (دیباچه(،Endorsement (توصیهنامه) یا Blurb (نظر کوتاه پشت جلد) شناخته میشود.
در اصطلاح ادبی و علمی، تقریظ به یادداشت یا نوشتهای کوتاه گفته میشود که معمولاً توسط یک شخصیت علمی، فرهنگی یا دینی در حاشیه یا ابتدای یک کتاب نوشته میشود و در آن، ارزش، اهمیت یا محتوای اثر را تأیید و تحسین میکند. به بیان سادهتر، تقریظ یعنی «نظر کوتاه و مثبت یک فرد، مجله یا موسسهای معتبر درباره یک کتاب یا اثر» .
نمونههایی از تقریظهای اهالی کتاب
-تقریظ رهبر شهید انقلاب (ره) بر کتاب تنها گریه کن:
با شوق و عطش، این کتاب شگفتیساز را خواندم و چشم و دل را شستشو دادم. همه چیز در این کتاب، عالی است؛ روایت، عالی؛ راوی، عالی؛ نگارش، عالی؛ سلیقهی تدوین و گردآوری، عالی، و شهید و نگاه مرحمت سالار شهیدان به او و مادرش در نهایت علوّ و رفعت .. هیچ سرمایهی معنوی برای کشور و ملّت و انقلاب برتر از اینها نیست. سرمایهی باارزش دیگر، قدرت نگارش لطیف و گویایی است که این ماجرای عاشقانهی مادرانه به آن نیاز داشت.
این تقریظ توجه علاقهمندان به ادبیات پایداری را برانگیخت و کتاب را به چاپهای بعدی و بعدی و بعدی رسانید.
-تقریظ رایان هالیدی بر کتاب عادتهای اتمی:
«کتابی متفاوت که نگرش تو به زندگی روزمره و سبک زیستنت را دگرگون میکند.»
این نوع تقریظ بر تأثیر عملی کتاب بر زندگی خواننده تأکید دارد. این درحالی است که تقریظهای دیگری بر این کتاب نگاشته شده است و هر یک از آنها بر کارکرد متفاوتی از کتاب تکیه کردهاند. پس تقریظها با نگاهی متفاوت، جامعه هدفی متفاوت را مخاطب خویش میسازند.
که چی؟
ممکنه از خودتان بپرسید: «تقریظ زدید که چی؟ تقریظ چه اهمیتی دارد؟» چند سطر با ما همراه باشید تا از تاثیر عمیق تقریظ سخن بگوییم. بگذارید با تقریظ رهبر شهید انقلاب بر کتاب «تنها گریه کن» کار را شروع کنیم. این تقریظ نشاندهنده اعتبار و ارزش بالای کتاب است، باعث افزایش توجه مخاطبان به ادبیات دفاع مقدس و موضوع کتاب میشود و تأکیدی بر نقش مادران شهدا در فرهنگ ایثار و مقاومت دارد. لذا تقریظ به نوعی مهر تاییدی بر کتاب است. در تمامی تقریظهایی که از جانب رهبر شهید انقلاب، حضرت آیتالله العظمی سید علی خامنهای (ره)، صادر میشود، این نتایج بر کتاب مترتب است.
تقریظ هر چه که باشد، از جانب هر شخصی که باشد و هر جامعه هدفی را برگزیند نگاه عموم جامعه کتابخوان را به خود جلب میکند. پس بنا به آنچه که گذشت اهمیت تقریظ را میتوان در موارد زیر خلاصه کرد:
۱. اعتباربخشی به اثر
2. معرفی و برجستهسازی کتاب
3. هدایت فکری مخاطب
4. ثبت نظر نخبگان برای تاریخ
5. ایجاد انگیزه برای نویسنده و مخاطب
شما هم شیفته کتابهای تقریظ شده، هستید؟ میخواهید کتابهایی که رهبر شهیدمان بر آنها تقریظ زدهاند را ورق بزنید و از چرایی تقریظ با خبر شوید؟ کافیست اینجا کلیک کنید.
