کتاب موانع پرواز از مثلث نفس، دنیا و شیطان می‌گوید که مهم‌ترین عوامل در سقوط انسان‌ها هستند. این اثر که برگرفته از اندیشه‌های آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی است نوشتاری اخلاقی است که می‌خواهد مخاطب را به بی‌نهایت برساند.

آدمی با مجموعه‌ای از استعداد‌ها آفریده شده‌است. این استعداد‌ها ابزاری برای رسیدن به چه مقصدی هستند؟ چه موانعی در این راه است؟ در حوزه‌های فردی و اجتماعی چه باید بکنیم تا به آن مقصد برسیم؟ عمل خوب و بد را چه کسی مشخص می‌کند؟ آدمی با این استعداد‌ها می‌تواند به آن مقصد برسد؟ اینها سوالاتی است که اخلاق اسلامی به دنبال پاسخ آنهاست. در کتاب موانع پرواز با اتکا به اندیشه‌های استاد مصباح یزدی می‌خواهیم دشمن‌شناسی کنیم و از سه عامل نفس، شیطان و دنیا در سقوط انسان بخوانیم.

نفس؛ نخستین عامل سقوط انسان در فصل نخست مورد بررسی قرار می‌گیرد. در این فصل هوای نفس به عنوان منشا فتنه‌ها شناخته می‌شود و از حقیقت تقابل نفس و عقل می‌خوانیم. سازوکار فریب خوردن انسان توسط هوای نفس در این فصل بررسی می‌شود. بر این مبنا ضعف در شناخت دشمن درون و آرزوهای طولانی برخی از سازوکارهای فریب انسان هستند. پس از شناخت کامل نفس کتاب راه مقابله با این دشمن درونی را تبیین می‌کند. کنترل لذت‌ها و در نظر داشتن لذت‌هایی متعالی، توجه به عمق و دوام لذت و توجه به هشدارها و تهدیدهای تکان دهنده قرآن برخی از این راهکارها هستند.

فصل دوم کتاب به سراغ دنیا می‌رود. کار خود را با دنیا شناسی آغاز می‌کند، از وجوه برتری زندگی اخروی بر دنیوی می‌گوید و دنیایی را تصویر می‌کند که مطابق نظر قرآن جز سرگرمی و بازی نیست. این دنیا تنها ابزاری برای رشد اخروی است. در واقع «الدنیا مزرعه ‌الاخره». کتاب می‌خواهد مخاطب را به جایی برساند که به حدیث زیر از امام علی (ع) برسد.

«مثلُ الدُّنیا کَمَثَل الحَیَّةِ، لَیِّنٌ مَسُّها، وَ السَّمُّ الناقِعُ فى جَوفِها، یَهوى إلیها الغِرُّ الجاهل، و یَحذَرُها ذواللُّب العاقِل؛ دنیا همانند مار است، لمس کردن آن، نرم و ملایم است اما درونش از زهر آکنده است، لذا فریب خورده نادان به آن میل پیدا مى‏کند و هوشیار عاقل از آن حذر مى‏کند.»

فصل سوم کتاب به سراغ دشمن بیرونی انسان رفته‌است و از شیطان می‌گوید. این فصل با عناوینی چون شیطان شناسی، چیستی شیطان، فلسفه درگیر شدن انسان با شیطان و چگونگی اثر گذاری شیطان در انسان می‌گوید. از دیدگاه کتاب، شیطان با تاثیرگذاری بر شناخت انسان و آرزوهایش و زیباسازی گناه، راه نفوذ به قلب انسان را یافته است. در ادامه فصل سوم به دنبال راه‌های مقابله با شیطان است و پیشگیری را مطمئن‌ترین راه برای مقابله با شیطان می‌داند. کتاب در پرتوی آیات و روایات، توجه دائمی به ذکر الهی و تغییر بینش‌ها و نگرش‌ها را از موثرترین راهکارهای غلبه انسان بر شیطان می‌داند.

چرا باید کتاب موانع پرواز را مطالعه کنیم؟

برای دفع ضرر دشمن درونی و بیرونی پیش از آنکه اسیر فتنه‌های‌شان شویم.

کتاب موانع پرواز را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

عموم مسلمانان، علاقه‌مندان به سبک زندگی اسلامی و افرادی که می‌خواهند زندگی خود را بر مدار خدا تنظیم کنند.

برشی از کتاب موانع پرواز:

روشن است که مقصود از طول الامل، آرزوهایی از سنخ آرزوهای دنیایی است که از هوای نفس بر می خیزد و انسان را از حق باز می‌دارد و باعث فراموشی حق و قیامت می‌شود. اما آرزوهایی که انسان را می‌سازد، مانند امید بستن به بهشت و نعمت‌های بی حد و حصر آن برای مؤمنان و همنشینی با اولیای خدا، به یک معنا آرزویی طولانی است ولی اولاً آرزویی دنیوی نیست؛ ثانیاً ناشی از هوای نفس نیست؛ ثالثاً انسان را از حق باز نمی‌دارد و او را به یاد قیامت می‌اندازد. طول الامل مذموم، به عنوان عامل فرعی و ثانوی تابعی از عامل اصلی یعنی هوای نفس است.