کتاب خداشناسی جلد اول از مجموعه معارف قرآن است که با بهره‌گیری از اندیشه‌های ناب آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی به معرفی خداوند بر مبنای آموزه‌های قرآنی می‌پردازد.

اکثر انسان‌های روی کره زمین به یک خدایی باور دارند. برای بت پرستان، شاید همان بت خداست و برای شیطان‌پرستان هم ... . مسیحیان خدای خود را مرکب از سه جزء معرفی می‌کنند و یهودیان هم خدای خود را دارند. اما کدام خدا شایسته پرستش است؟ آیا خدایی که خود ساخته دست آدمی است می‌تواند خدایی کند؟ خدا را چگونه بشناسیم؟ قرآن پاسخ درخوری ارائه می‌دهد. قرآن «الله» را معرفی می‌کند و مسلمانان را به خداشناسی و تفکر دعوت می‌کند. کتاب حاضر تلاشی موثر در راستای نیل به این هدف است.

کتاب در فصل اول خود به برخی از مسائل بنیادی از قبیل مفهوم و اهمیت شناخت می‌پردازد. کتاب معتقد است که شناخت خداوند از دو مسیر حضوری و حصولی حاصل می‌شود. پس از این کتاب به شایع‌ترین واژه‌ها درباره خدا در قرآن، الله، اله و رب می‌پردازد. درس دوم کتاب خداشناسی فطری از دو مسیر حضوری و حصولی را تشریح می‌کند و از استدلال وجود خدا در قرآن می‌گوید. درس سوم کتاب نیز از دیدگاه فطرت به خداشناسی می‌رسد و از دلالت آیه میثاق بر خداشناسی فطری حضوری می‌گوید. آنچه از این آیات، یعنی آیات 172 و 173 سوره اعراف، برمی‌آید این است که خدا با تک تک انسان‌ها یک رویارویی داشته و به آنها گفته است که آیا من خداوندگار شما نیستم؟ و آنها گفته‌اند: آری. این مواجهه درب هر عذر و بهانه مبنی بر عدم گرایش فطری به خداپرستی را می‌بندد.

کتاب در پنج درس دیگر از توحید و مراتب آن، ارزش توحید، استدلال قرآن بر توحید و اقسام توحید می‌گوید. این فصول با دلایل منطقی و استناد به قرآن از ملازمه میان تعدد خدایان و فساد جهان می‌گویند. بر مبنای دروس استاد عبادت، شفاعت و استعانت تنها از مسیر خداوند می‌گذرد و توحید در این امور امری قاطع است.

توحید افعالی، قضا و قدر، هدف افعال الهی، هدف آفرینش جهان و انسان، رابطه بین قدرت خدا و افعال قبیح و محال و مسئله شرور برخی از مهم‌ترین عناوین مطرح شده در دروس پایانی کتاب هستند.

قرار دادن خلاصه، پرسش، فعالیت تکمیلی و منابعی برای مطالعه بیشتر در انتهای هر فصل کمک شایانی به مخاطب در درک مطالب کتاب می‌نماید.

چرا باید کتاب خداشناسی را مطالعه کنیم؟

توحید از جمله مهم‌ترین مباحث اعتقادی است که زیربنای اخلاقی و اعتقادی هر مسلمانی را می‌سازد. کتاب خداشناسی این گام نخست را محکم می‌سازد.

کتاب خداشناسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

طلاب و حوزویان، دانشجویان، جوانان و واعظان مخاطبان این نوشتار هستند.

برشی از کتاب خداشناسی:

با دقت در معنای «اله» و «رب» روشن می‌شود که اعتقاد به الوهیت و شایسته پرستش بودن کسی یا چیزی، مستلزم اعتقاد به ربوبیت و صاحب اختیار بودن اوست؛ زیرا از نظر پرستش‌گر، تنها کسی شایسته پرستش است که در باور او مالک و صاحب اختیار امور او باشد و بتواند استقلالا در آن تصرف کند و سود و زیانی به او برساند.