دانشنامه مصور شاهنامه به قلم یاسر مالی و مشاوره علمی دکتر سجاد آیدنلو ساخته و پرداخته شده است تا بیش از پیش به ادبیات کهن خویش و میراث ماندگار حکیم ابوالقاسم فردوسی بازگردیم و حکمتها، افسانهها و داستانهای این شاهکار ادبی را به راحتی هرچه تمامتر به جان بنوشانیم.
میفرماید:
«بر او راست خم کرد و چپ کرد راست خروش از خم چرخ چاچی بخاست»
خوب حتما شما هم یک علامت سوال بزرگ با چندین علامت تعجب توی ذهنتون ایجاد شده و از خودتون میپرسید مقصود شاعر، یعنی حکیم ابوالقاسم فردوسی، از این بیت چیست؟ خوب این مشکل اصلی همه ماست؛ که سبب دوری ما از شاهنامه شده است. باید چهکنیم؟
در سالهای اخیر تلاشهای بسیاری برای فهم و رواننویسی شاهنامه انجام شده است، اما دانشنامه مصور شاهنامه که با همکاری مشترک نشر سایان و دیجی کالا منتشر شدهاست، یک چیز دیگر است. این دانشنامه تمام اشعار و داستانهای شاهنامه را به نثر و با زبانی ساده و امروزی بازگو کرده و با بیان برخی از ابیات منتخب مخاطب را به اصالت شاهنامه نیز بازگردانده است.
وجود تصاویر مرتبط از دیوار نگارهها، نقاشیها، آثار باستانی، مکانها و نسخ خطی، مخاطب را با تاریخ شاهنامه و سیر نسل به نسل آن نیز آشنا میکند. نمودارها، شجرهنامهها، نقشههای جغرافیایی و گذری بر تاریخ جهان و اساطیر یونان باستان دانشنامه مصور شاهنامه را به مرجعی برای پژوهشگران نیز تبدیل کرده است. در این دانشنامه حتی لباسهای رزم پهلوانان چون ببر بیان و گبر و کلاهخودها نیز موشکافی شدهاند.
فصل اول این دانشنامه با مروری بر زندگی فردوسی حکیم آغاز میشود و با گذری بر حماسههای ایرانی پیش از فردوسی، منابع فردوسی برای سرودن شاهنامه را مرور میکند. این فصل با موضوعاتی چون نقالی شاهنامه، مقلدان شاهنامه، نسخهها، چاپها و تصحیحهای شاهنامه به پایان میرسد.
سه فصل دیگر کتاب از داستانهای اساطیری، پهلوانی و تاریخی شاهنامه رونمایی میکند و ریز به ریز از تمام شخصیتها و حتی حیوانات شاهنامه سخن میگوید. فصل پایانی کتاب به تقویم شاهنامه، تبارنامه شاهان شاهنامه، اطلس شاهنامه و مکانهای شاهنامه اختصاص دارد.
شاهنامه فقط یک کتاب داستانی نیست؛ بخشی از حافظه، زبان و هویت فرهنگی ایرانیان است. خواندن شاهنامه فرصتی است برای شناخت ریشههای زبان فارسی و آشنایی با فرهنگ، تاریخ، باورها و ارزشهای ایرانی. داستانهای فردوسی ما را با مفاهیمی مانند شجاعت، وفاداری، جوانمردی، مسئولیت و فداکاری آشنا میکنند و در کنار آن، از عشق، غرور، حسادت، خیانت، رابطه پدر و فرزند و انتخابهای سرنوشتساز انسان میگویند. بسیاری از داستانهای شاهنامه نشان میدهند که چگونه تصمیمهای انسان میتوانند مسیر زندگی او را تغییر دهند و همین موضوع باعث میشود این اثر، با وجود گذشت قرنها، همچنان برای انسان امروز خواندنی و تأملبرانگیز باشد. از سوی دیگر، زبان و موسیقی شعر فردوسی، شاهنامه را به یکی از شاهکارهای ادبیات فارسی تبدیل کرده است؛ بنابراین شاهنامه را میخوانیم تا هم ایران و زبان فارسی را بهتر بشناسیم و هم در میان داستانهای پهلوانان و تراژدیهای آن، بخشهایی از خود و زندگی انسان را پیدا کنیم. گذشته از اینها دانشنامه مصور شاهنامه با ادبیات ساده و روان خود مفاهیم حکیمانه شاهنامه را به راحتی هر چه تمامتر به مخاطب منتقل میکند.
هر فارسی زبانی، در هر جای دنیا که زندگی میکند و میخواهد با تاریخ و فرهنگ ایران آشنا شود مخاطب این دانشنامه است.
یک روز صبح ابلیس خودش را به صورت مردی نیک خواه درآورد و سر راه ضحاک ظاهر شد. گفت میخواهم حرف مهمی به تو بزنم اما باید قول بدهی به حرفم عمل کنی و این راز را با کسی نگویی. ضحاک اعتماد کرد و سوگند خورد. ابلیس گفت پادشاهی بر این سرزمین حق توست اما پدرت با آن که پیر است، عمری آن قدر طولانی خواهد داشت که ممکن است پادشاهی اصلا به تو نرسد. باید کاری کنی که زودتر به حقت برسی. اگر به حرف من گوش کنی حتی پادشاه تمام جهان خواهی شد. دل ضحاک از تصور ریختن خون پدرش به درد آمد و به ابلیس گفت این سزاوار نیست. شیطان اصرار کرد که تو قسم خوردهای به حرف من گوش بدهی. اگر سوگندت را بشکنی، هم ننگ پیمان شکنی برایت میماند و هم تا سالها پدرت شاه خواهد بود و تو بنده. بالاخره ضحاک راضی شد و پرسید باید چه کار کنم؟ ابلیس گفت کار را به من بسپار.
نظرات