کتاب تفسیر سوره منافقون از حضرت آیت‌الله العظمی شهید سید علی حسینی خامنه‌ای (ره) برگرفته از جلسات تفسیری معظم له در جمع پاسداران و اعضای دفتر ریاست جمهوری است. تمام آیات این سوره در هشت جلسه از سیزدهم خرداد تا بیست‌وچهارم شهریورماه سال 1362 بحث و بررسی شدند. رهبر قرآنی و شهیدمان این جلسات تفسیری را در دوران ریاست جمهوری‌شان ایراد فرموده‌اند.

قرآن کریم، این صحیفه نور و منشور جاودان هدایت، تنها کتابی برای تلاوت و آذین‌بخش محافل نیست؛ بلکه دریایی بی‌کران از معرفت و چراغی فروزان در مسیر پرپیچ‌وخم زندگی انسان است. عظمت این کلام آسمانی در آن است که از ژرفای جان آدمی تا گستره زندگی اجتماعی او را دربرمی‌گیرد و راه درست زیستن و رسیدن به سعادت را فراروی انسان می‌نهد. قرآن، کتاب زندگی است؛ کتابی که در هر حیرت و انتخاب و هر تاریکی و تردید، می‌تواند دست انسان را بگیرد و به سوی آرامش و رستگاری رهنمون شود. ازاین‌رو، مراجعه به قرآن و تدبر در آیات آن، ضرورتی همیشگی برای انسانی است که در جست‌وجوی حقیقت و راهی روشن برای زیستن است.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (ره) که از دیرباز با برگزاری جلسات تفسیر قرآن به ترویج معارف این کتاب آسمانی پرداخته‌اند، قرآن را کتابی برای هدایت انسان و ساختن جامعه می‌دانند. در روش تفسیری ایشان، فراتر از بررسی‌های صرفاً لفظی و تاریخی، پیام و جهت‌گیری آیات و نقش آنها در زندگی فردی و اجتماعی مورد توجه قرار می‌گیرد. تفسیر قرآن به قرآن، نگاه منظومه‌ای به آیات، تدبر، توجه به شأن نزول و بهره‌گیری از روایات معتبر، از مؤلفه‌های مهم این شیوه است. حاصل این نگاه، قرآنی زنده و جاری در متن زندگی است؛ کتابی که برای ایمان، اخلاق، عدالت، مسئولیت اجتماعی و ساختن انسان و جامعه، راه و رسم زندگی ارائه می‌کند.

کتاب تفسیر سوره منافقون از هشت گفتار تشکیل شده است. کتاب ضمن تبیین اهمیت بحث نفاق، آن را آفت دوران قدرت گرفتن اسلام و حکومت اسلامی می‌داند. این اثر نشان می‌دهد که چگونه نفاق به عنوان یک جریان و شبکه اجتماعی در کنار اسلام قدرت گرفت و زمینه بروز فتنه شد. بر مبنای اندیشه‌های رهبر شهید انقلاب خطر آلوده شدن انقلاب اسلامی مردم ایران به ویروس نفاق همواره وجود داشته و دارد و راه درمان آن عمل صریح و قاطع است. کتاب تفسیر سوره «منافقون» پرده از حقیقت نفاق برمی‌دارد و نشان می‌دهد که خطر منافق تنها در دشمنی آشکار او نیست، بلکه در ظاهر فریبنده و سخنان زیبایی است که با باطنی تهی از ایمان همراه شده است. این سوره منافقان را کسانی معرفی می‌کند که زبانشان به شهادت و ادعای ایمان گویاست، اما دلشان از باور حقیقی خالی است و از دین برای حفظ منافع و جایگاه خود بهره می‌برند. سوره همچنین ریشه‌هایی چون دنیاطلبی، غرور، تکبر و وابستگی به مال و فرزند را از عوامل غفلت انسان می‌داند و مؤمنان را هشدار می‌دهد که مبادا این دلبستگی‌ها آنان را از یاد خدا بازدارد؛ چراکه فرصت بازگشت و عمل همیشگی نیست و روزی فرا می‌رسد که انسان آرزوی جبران می‌کند، اما دیگر مجالی برای آن ندارد.   

چرا باید کتاب تفسیر سوره منافقون را مطالعه کنیم؟

تا حقیقت آیات قرآن را دریابیم و این مفاهیم انسان‌ساز را در متن زندگی خویش پیاده سازیم.

کتاب تفسیر سوره منافقون را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

با توجه به ویژگی جهان شمولی قرآن، یقینا مخاطب عام این کتاب هر بنی بشری می‌باشد. طلاب، مسلمانان و پژوهش‌گران قرآنی هم مخاطبان خاص این درس گفتارها هستند.

برشی از کتاب تفسیر سوره منافقون:

قبل از انقلاب هم که آن جریان خبیثِ حکومت مسلط جائر، تظاهر به دین‌داری می‌کرد و از دین هیچ خبری نداشت یک عده‌ای هم غافل نمی‌فهمیدند. عجیب این بود با اینکه این همه مظاهر فساد در آن دستگاه بود، ولی به صرف ادعای دین‌داری در آنها و یک حرکت شبیه مثلاً دینداری که گاهی از آنها سر می‌زد، یک عده‌ای بودند که غافلانه و ساده‌لوحانه قبول می‌کردند و آن دستگاه را به حساب دستگاه دین‌دار می‌گذاشتند. هیچ چیزش دینی نبود، هیچ. گناهان چارواداری هم الى ماشاء‌الله وجود داشت، اما در عین حال، کارهایشان را حمل بر دین می‌کردند. الان هم در دنیا نظیر آنها هست؛ چقدر در این کشورهای به اصطلاح اسلامی که البته کشور اسلامی نیستند؛ کشور مسلمان باید گفت؛ یعنی مردمش مسلمانند اما کشور و حکومت حکومت اسلامی نیست. سرانی هستند که ادعای اسلام می‌کنند، در حالی که در عمل آنها، در خرج آنها، در رفتار آنها، در ارتباطات آنها با قدرتهای خارجی اصلا نشانه اسلام نیست.