کتاب اخلاق در قرآن به قلم آیتالله محمدتقی مصباح یزدی در جلد سوم خود از اخلاق اجتماعی میگوید. این اثر با غور در قرآن و تفاسیر آن مجموعهای از رهنمودهای اساسی برای تغییر سبک زندگی اجتماعی را ارائه میدهد.
قرآن دریایی عمیق است که پایانی ندارد. برای هر روزگاری حرفی نو دارد. چشمه جوشانی است که خشکی ندارد. تعابیری از این دست را درباره قرآن، بسیار شنیدهایم. این دریای بیکران در زمینههای مختلفی راه از بیراهه مینمایاند و اسباب هدایت را فراروی مخاطب قرار میدهد. اخلاق اجتماعی نیز کلید واژهای است که قرآن بارها پیرامون آن سخن رانده است. به آیه 12 سوره حجرات دقت کنید:
«یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اجتَنِبوا کَثیرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعضَ الظَّنِّ إِثمٌ وَلا تَجَسَّسوا وَلا یَغتَب بَعضُکُم بَعضًا أَیُحِبُّ أَحَدُکُم أَن یَأکُلَ لَحمَ أَخیهِ مَیتًا فَکَرِهتُموهُ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوّابٌ رَحیمٌ
ای کسانی که ایمان آوردهاید! از بسیاری از گمانها بپرهیزید، چرا که بعضی از گمانها گناه است؛ و هرگز (در کار دیگران) تجسّس نکنید؛ و هیچ یک از شما دیگری را غیبت نکند، آیا کسی از شما دوست دارد که گوشت برادر مرده خود را بخورد؟! (به یقین) همه شما از این امر کراهت دارید؛ تقوای الهی پیشه کنید که خداوند توبهپذیر و مهربان است!»
این قبیل آیات سرمایه جلد سوم کتاب اخلاق در قرآن است. فصل اول کتاب با عنوان کلیات نشان میدهد اسلام دینی اجتماعی است. بر همین مبنا به ارزش زندگی اجتماعی و رابطه قرآن با جامعه و ارزش زندگی اجتماعی اشاره میکند.
فصل دوم از اصل عدل، احسان، تقدم مصالح معنوی بر منافع مادی و اولویتبندی اشاره میکند. اصل اولویتبندی به این حقیقت اشاره دارد که آدمی ساعات مختلفی از شبانهروز را با افراد مختلفی میگذراند. به عنوان مثال یک ساعت از شبانهروز را با دوست قدیمیمان سپری میکنیم و ساعات بیشتری را با همسرمان سر کنیم. پس بلاشک تاثیر همسرمان در مناسبات اجتماعیمان بیشتر است. لذا باید حقوق و تکالیف اجتماعیمان را در تناسبات با درجات قرب و بعدی که نسبت به افراد داریم، تنظیم کنیم.
کتاب در یازده فصل دیگر ریز و درشت اخلاق اجتماعی را تبیین میکند. از خانواده گرفته تا جامعه، از عدالت و ظلم تا اصلاح و فساد، از اخلاق گفت و شنود تا اخلاق بینالملل. خلاصه جلد سوم کتاب اخلاق در قرآن پیچ تنظیمی است که مومن اجتماعیِ مقتدرِ خدامحور را ذیل آیات قران ترسیم میکند.
تا با اخلاق اجتماعی قرآنی آشنا شویم و سبک زندگی اجتماعی خویش را بر مبنای این آموزهها بنا کنیم.
طلاب و روحانیون، دانشجویان، جوانان و علاقهمندان به اخلاق و سبک زندگی اسلامی مخاطبان این نوشتار هستند.
یکی دیگر از مواردی که دروغ گفتن تجویز می شود، مواردی است که برای اصلاح مردم و رفع اختلافاتشان قدم بر میداریم. شاید خودمان نمیتوانستیم به این حقیقت یقین پیدا کنیم که مصلحت آشتی دادن دو مسلمان بیش از مفسده دروغ گفتن است؛ اما شارع مقدس، صریحاً برگفتن دروغ به منظور رفع اختلافات صحه گذارده است. دروغ مصلحت آمیز در شرع حکم روشنی دارد خواه گفتن دروغ برای آشتی دادن دو شخص باشد یا برای نجات جان و مال یک مسلمان و یا به منظور دستیابی به یک مصلحت عمده دیگر.
شــبکه توزیـع کتابهای شـاخص با ۱۰ تا ۲۵ درصد تخفیف همیشگی ارسال کمهزینه پستی به تمام ایران
نظرات