کتاب عیون اخبار الرضا به قلم محمد بن علی بن بابویه قمی، معروف به شیخ صدوق، یکی از مهمترین منابع حدیثی شیعه درباره زندگی و معارف امام رضا (ع) است که توسط نشر جمکران با ترجمه و تنظیم روانتر عرضه شده است تا مخاطب پیوند عمیقتری با آن برقرار کند.
شیخ صدوق با زبانی نسبتاً روان، مجموعهای از روایتها، مناظرات و سیره امام رضا (ع) را در بر میگیرد. عیون اخبارالرضا خواننده را همزمان با بُعد عقلانی و عاطفی معارف اهلبیت آشنا میکند؛ بهطوریکه در کنار طرح مباحث اعتقادی مانند توحید و امامت و نقل گفتوگوهای عمیق امام با دانشمندان ادیان مختلف، تصویری زنده از اخلاق، سبک زندگی و مواجهه ایشان با مسائل اجتماعی و انسانی ارائه میدهد و بهدلیل نزدیکی زمانی مؤلف به دوران ائمه، از اعتبار تاریخی بالایی برخوردار است، در نتیجه این اثر نه فقط یک کتاب حدیثی، بلکه پلی قابل فهم برای مخاطب امروز است تا از خلال روایتها و حکمتها، ارتباطی ملموستر و عمیقتر با اندیشه و سیره امام رضا (ع) برقرار کند.
جلد اول کتاب موضوعاتی چون توحید و خداشناسی، امامت و جایگاه امام، عصمت پیامبران و امامان، مناظرات مهم با علما و پیروان ادیان دیگر را پوشش میدهد و ذهن مخاطب را درگیر میکند. جلد دوم بیشتر به جنبههای تاریخی و روایی میپردازد. ادامه احادیث و روایتها، سبک زندگی و سیره عملی امام، داستانها و نقلهای تاریخی مرتبط پارهای از موضوعات مطرح شده در جلد دوم کتاب هستند. لذا جلد دوم کتاب «دل و ارتباط عاطفی» مخاطب را درگیر میکند.
شیخ صدوق یکی از بزرگترین دانشمندان شیعه در قرن چهارم هجری است که حدود سال ۳۰۵ هجری قمری در شهر قم متولد شد و در سال ۳۸۱ هجری قمری در ری از دنیا رفت. او بهدلیل جایگاه علمی بسیار بالا در حدیث و فقه، به «صدوق» یعنی «بسیار راستگو» مشهور شد.
شیخ صدوق از برجستهترین محدثان تاریخ تشیع است و نقش مهمی در جمعآوری، تدوین و حفظ احادیث اهلبیت داشته است؛ گفته میشود بیش از ۳۰۰ کتاب تألیف کرده که بسیاری از آنها هنوز از منابع اصلی علوم اسلامی محسوب میشوند. از مهمترین آثار او میتوان به کتاب عیون اخبار الرضا و همچنین «من لا یحضره الفقیه» اشاره کرد.
او برای گردآوری حدیث، سفرهای زیادی به شهرهای مختلف جهان اسلام انجام داد و از استادان بزرگی روایت نقل کرد؛ همین تلاشها باعث شد آثارش از نظر اعتبار، جایگاه ویژهای پیدا کنند. شیخ صدوق را میتوان یکی از ستونهای اصلی انتقال معارف اهلبیت به نسلهای بعد دانست؛ عالمی که با دقت، صداقت و تلاش گسترده، میراثی ماندگار از احادیث و معارف اسلامی بر جای گذاشت.
مطالعه کتاب عیون اخبار الرضا به سه دلیل ارزشمند است:
دریچهای معتبر به زندگی، سخنان و سیره امام رضا میگشاید.
مجموعهای از حکمتهای اخلاقی، اعتقادی و پاسخ به شبهات را در قالب روایتهای مستند ارائه میدهد.
به تقویت شناخت دینی و ارتباط عمیقتر با معارف اهلبیت کمک میکند.
کتاب عیون اخبار الرضا را به کسانی پیشنهاد میکنیم که به دنبال شناخت عمیقتر از زندگی و اندیشههای امام رضا هستند، همچنین برای علاقهمندان به معارف دینی و مباحث اعتقادی که میخواهند پاسخهای مستند و دقیق به پرسشهایشان پیدا کنند بسیار مناسب است، و در نهایت برای جوانانی که میخواهند ارتباطی واقعیتر و الهامبخش با سبک زندگی اهلبیت برقرار کنند انتخابی ارزشمند و اثرگذار به شمار میآید.
محمد بن حسن بن احمد بن ولید گوید: روایت کرد برای ما محمد بن حسن صفار از احمد بن ابی عبدالله برقی از پدرش از محمد بن حسن بن شمون از عبدالله بن سنان از فضل بن یسار که گفت: صبح آن روز که زید بن علی به کوفه خروج کرده بود نزد او رفتم شنیدم از او که میگفت چه کسی از بین شما مرا اعانت میکند بر قتال انباط اهل شام، به حق خدایی که محمد را فرستاد، به حق پیغمبری بشیر و نذیر، اعانت نکند مرا به قتال ایشان کسی، مگر روز قیامت دستش بگیرم و در جنّت داخل کنم به اذن خدای عزّوجل.
نظرات