کتاب امپراتوری USA به قلم دانیله گانزر، اثری در حوزهی تحلیل سیاسی، تاریخ معاصر و نقد سیاست خارجی ایالات متحده است. گانزر پژوهشگری است که معمولاً با رویکردی انتقادی، ساختار قدرت جهانی، مداخلات نظامی، جنگها، نفوذ ژئوپلیتیکی و سازوکارهای سلطهی آمریکا را بررسی میکند.
این اثر میکوشد نشان دهد که آمریکا فقط یک کشور قدرتمند نیست، بلکه در عمل با شبکهای از قدرت نظامی، پایگاههای خارجی، نفوذ اقتصادی، کنترل رسانهای و مداخلهگری سیاسی، رفتاری امپراتوریگونه در جهان معاصر دارد.
هستهی مرکزی کتاب این است که ایالات متحده در دوران جدید، نوعی امپراتوری مدرن ساخته که لزوماً مثل امپراتوریهای کلاسیک با اشغال مستقیم همهجا عمل نمیکند، بلکه از راههای پیچیدهتر، مانند نفوذ اقتصادی، جنگهای نیابتی، حضور نظامی و اثرگذاری بر افکار عمومی، سلطهاش را اعمال میکند.
به طور خلاصه، کتاب حول محورهای اصلی زیر میگردد:
1) آمریکا به مثابه یک امپراتوری مدرن
گانزر توضیح میدهد که امپراتوری در جهان امروز فقط به معنای تصرف سرزمینی نیست. یک کشور میتواند بدون استعمار رسمی، با ابزارهای نوین سلطه، نظم جهانی را به سود خود شکل دهد.
2) نقش قدرت نظامی
یکی از مهمترین پایههای این امپراتوری، قدرت نظامی گستردهی آمریکا است:
کتاب این نکته را برجسته میکند که این قدرت نظامی فقط برای دفاع نیست، بلکه ابزاری برای حفظ هژمونی جهانی است.
3) جنگ و مداخله
در این اثر، به جنگها و مداخلات مهم آمریکا پرداخته میشود؛ مانند:
نویسنده استدلال میکند که بسیاری از این مداخلات، با زیر عنوانهایی مانند امنیت، مبارزه با تروریسم، دموکراسیسازی یا حقوق بشر توجیه شدهاند، اما در پسِ آنها منافع ژئوپلیتیکی و اقتصادی نیز وجود داشته است.
4) نفت، انرژی و منافع راهبردی
یکی از محورهای مهم در آثار گانزر معمولاً انرژی و ژئوپلیتیک است. بنابراین در این کتاب هم به احتمال زیاد رابطهی میان:
بررسی میشود.
5) نقش رسانه و روایتسازی
کتاب احتمالاً فقط به قدرت سخت نمیپردازد، بلکه نشان میدهد که امپراتوری مدرن با کنترل روایت هم عمل میکند:
6) نقد نظم جهانی موجود
در نهایت، گانزر میکوشد این پرسش را مطرح کند که:
پیام کلی کتاب را میشود اینطور جمعبندی کرد که آمریکا در جهان امروز فقط یک ابرقدرت نیست، بلکه ساختاری امپراتوریوار دارد، این امپراتوری از ترکیب قدرت نظامی، نفوذ اقتصادی، رسانهای و سیاسی استفاده میکند، جنگها و بحرانها همیشه فقط دلایل اعلامشده ندارند و باید پشتصحنهی منافع را هم دید، برای فهم سیاست جهانی، نباید فقط روایت رسمی قدرتهای بزرگ را پذیرفت.
امپراتوری USA از دانیله گانزر کتابی انتقادی دربارهی نقش آمریکا در جهان معاصر است. این اثر میکوشد نشان دهد که ایالات متحده با تکیه بر جنگ، نفوذ سیاسی، قدرت اقتصادی و روایتسازی رسانهای، نوعی امپراتوری مدرن را شکل داده است. در نتیجه، کتاب خواننده را دعوت میکند که به سیاست جهانی با نگاهی پرسشگرانهتر و انتقادیتر نگاه کند. لذا باید این کتاب را بخوانیم.
اگر به موضوعات سیاست بینالملل، تاریخ معاصر، نقد قدرتهای بزرگ، جنگ و ژئوپلیتیک و تحلیل رسانه و افکار عمومی علاقه دارید این کتاب برای شما جذاب خواهد بود.
جنگها به راه انداخته میشوند تا از سرمایهگذاریها محافظت کرده و حداکثر سود را محقق کنند. جنگها به این درد میخورند که طمع گروهی کوچک را سیراب کنند. سربازان اغلب با جان خود بهای جنگ را میدهند. یا دچار تروما میشوند. پس از آنکه انسانهای دیگر را کشتند، افسر بازنشسته باتلر گفت: من دیگر هرگز به جنگ نخواهم رفت تا از فلان سرمایهگذاری منحوس بانکداران حفاظت کنم. ترفندی از زرادخانه تجارتهای کثیف وجود ندارد که دارودستۀ نظامی به آن دست نزده باشد. خبرچینانی دارد که موقعیت دشمن را آشکار میکنند، بزن بهادرهایی دارد که دشمنان را نابود میکنند. برنامهریزانی دارد که مقدمات جنگ را فراهم میکنند و یک رئیس بزرگ، سرمایهداری فراملیتی.
شاید عجیب به نظر برسد که من به عنوان یک نظامی به خود جرئت چنین مقایسهای را میدهم. اما راستگویی مرا به این وا میدارد. من سیوچهار سال و چهار ماه به عنوان عضو یکی از پرتحرکترین واحدهای نظامی این کشور، پیاده نظام نیروی دریایی خدمت فعال کردهام. با همۀ درجات خدمت کردهام. از ستوانی تا سرلشکری و در عین حال بیشتر وقت خود را در حکم یک قلدر طراز اول برای بیگ بیزینس وال استریت و بانکدارها صرف کردهام. خلاصه اینکه من یک زورگیر بودم. گانگستری در خدمت سرمایهداری. آن وقتها احساس میکردم که چیزی جز بخشی از یک تجارت کثیف نیستم. حالا این را میدانم.»
نظرات