کتاب صراط به قلم استاد علی صفایی حائری (عین.صاد) مخاطب را به دیداری تازه با سوره حمد می‌برد تا صراط المستقیم را بشناسیم، به گروه انعام یافتگان راه یابیم و از جماعت مغضوبان فاصله بگیریم.

قرآن این عمیق گسترده پربار با سوره حمد آغاز می‌شود. این مطلع غزل الهی سرآغازی است که شروع، مسیر حرکت و پایان آدمی را ترسیم می‌کند، راه می‌نماید و آدمی را با اختیار بر دوراهی غضب یا انعام خداوندگار می‌نشاند. استاد علی صفایی حائری در کتاب صراط مخاطب را به عمق معانی ناب این سوره می‌رساند.

در این سوره با اسم و نشانه الله، به حمد و به صراط؛ یعنی عبودیت و اتباع و توحید می‌رسیم، در حالی که با فکر و عقل و عشق و جهاد و بلا و عجز همراه شده‌ایم و آخر سر، با اعتصام و استعانت، بر این قله راه یافته‌ایم و در صراط، با انعام شده‌ها و همراه‌ها و با مغضوب‌ها و گم شده‌ها آشنا گردیده‌ایم.

در اندیشه کتاب صراط، صراط مستقیم؛ یعنی راه نزدیک تا مقصد انسان و تا رشد انسان و جهت عالی‌تر انسان همین عبودیت است، نه عبادت، نه ریاضت، نه خدمت به خلق و نه شهادت! در اندیشه استاد صفایی عبودیت؛ یعنی هیچ کدام و یعنی تمام اینها، که اینها سبیلها هستند و مادام که به صراط راه نیابند و از امر او الهام نگیرند ارزش ندارند. اما صراط چیست؟ پاسخ این سوال را باید لابه‌لای کلمات عارفانه‌ی از دل برآمده‌ی کتاب صراط دریابیم. استاد پا را فراتر می‌گذارند و می‌فرمایند: «باید از صراط به سبیل راه یافت و وظیفه‌ها را شناخت وگرنه این سبیل‌هایی که از امر او برخوردار نیستند، جز گمراهی بهره‌ای نخواهند داشت. به شهادت قرآن آنها که در صراط هستند، به سبل هدایت می‌شوند. وظیفه‌ها را می‌شناسند و از مرداب‌های حیرت و اضطراب به ساحل امن و اهتدا راه می‌یابند؛ «أُولَئِکَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَهُمْ مُهْتَدُونَ)). اینها با وسعت روحشان به امن می‌رسند و در این امن و فراغت است که راهیاب می‌شوند و از بن بست‌ها بیرون می‌آیند.

چرا باید کتاب صراط را مطالعه کنیم؟

ما که در بن بست نشسته‌ایم و از التهاب و یأس سرشار شده‌ایم، باشد که با ام‌الکتاب و تفسیر آن در کتاب صراط دوباره متولد شویم و از نزدیکترین راه‌ها و از صراط مستقیم به رشد و قرب و لقا و رضوان دست بیابیم. از عجزها به اعتصام برسیم و از یاسها به انقطاع. پس کتاب صراط را باید بخوانیم تا درک کنیم رشد انسان در چیست و فتح این قله از چه مسیری حاصل می‌شود.

کتاب صراط را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

جوانان، طلاب، علاقه‌مندان به حرکت در مسیر الهی، افرادی که می‌خواهند استعدادهای نهفته خویش را بشناسند و برای رسیدن به غایتی که خداوند ترسیم کرده است، از آنها بهره‌ ببرند.

برشی از کتاب صراط:

همین طور که دیدی عبادت را از عبودیت جدا کردیم. چه بسیار عبادت‌هایی که خودشان ویل و عذاب انسان است. هنگامی که نماز همراه امر نباشد و تکلیف تو کار دیگری باشد، این عبادت ارزشی ندارد و عبودیت نیست.

عبادتی عبودیت است که با اطاعت الله همراه باشد و از امر او الهام گرفته باشد و این صراط مستقیم و راه نزدیک است که تو را پیش می‌برد، نه فقه و نه اصول و نه حکمت و عرفان و نه ریاضت و شهادت. آنجا که تکلیف دارم تا جلوگیر دشمن‌ها باشم اگر به کاری دیگر روی بیاورم خریدار ندارد.